Reguły liczenia pochodnych i wzór Leibniza — wykład 9.5 z analizy I
Analiza matematyczna · UJK⏱ 2 h 39 min
Wykład 9.5 z Analizy Matematycznej I na UJK – ciąg dalszy o pochodnych, tym razem z rachunkami. Różniczkowanie jako operator, reguły sumy, iloczynu i złożenia, wzór Leibniza, pochodna funkcji odwrotnej i potęgi o dowolnym wykładniku.
W tym nagraniu
Pochodna jako operator na przestrzeni funkcji różniczkowalnych
Pochodna sumy, iloczynu, ilorazu i wzór Leibniza dla n-tej pochodnej
Wykład 9.5 z Analizy Matematycznej I na UJK to rachunkowy ciąg dalszy wykładu o pochodnych. Najpierw porządki: funkcja różniczkowalna w punkcie jest w nim ciągła, ale nie odwrotnie (np. |x| w zerze), pochodne jednostronne oraz fakt, że pochodna ma własność Darboux, choć nie musi być ciągła.
Potem prawa rachunkowe: różniczkowanie jako operator liniowy, pochodna iloczynu i ilorazu oraz wzór Leibniza na n-tą pochodną iloczynu, (f·g)^(n) = ∑ C(n, k)·f^(k)·g^(n−k). „Gwoździem programu” jest staranny dowód reguły łańcuchowej (f∘g)′(x) = f′(g(x))·g′(x).
Dalej pochodna funkcji odwrotnej, (f⁻¹)′(y) = 1/f′(f⁻¹(y)), pochodne exp, ln, x^α i ilorazu, a także pochodna logarytmiczna f′/f. Wykład pokazuje, że każdy wzór funkcji można rozpisać jako drzewo działań i różniczkować krok po kroku — na przykładzie funkcji x^x, której pochodna to x^x·(ln x + 1).
Rozdziały
Kliknij czas, żeby przewinąć nagranie do wybranego fragmentu.
Koniec ataku kota
Różniczkowalność implikuje ciągłość ale nie odwrotnie, feat. pochodne jednostronne
Granica ilorazów po przedziałach zawierających t jako punkt wewnętrzny jest równa pochodnej w t
Pochodna ma własność Darboux, ale nie musi być ciągła
Transkrypt został wygenerowany automatycznie na podstawie napisów YouTube, więc może zawierać błędy w zapisie wzorów, nazwisk i terminów. Kliknij znacznik czasu, aby przewinąć wideo do danego fragmentu. (14532 słów)
Tym razem zaczynamy od ataku kota Ojej taki stęskniony może taki głodny nie wiem czy słać jak on Mroczy teraz powinno być kosie Czy mógłbyś się zdecydować gdzie chcesz ułożyć swoje cielsko to się nazywa że kot sobie wciera człowieka w oczy Mieliśmy
Mieliśmy jakiś wykład robić W każdym razie tak to co widzisz na monitor że to jest kod dokładnie taki jak ty też na szafę W każdym razie pochodne już coś wiemy gdzie coś to jest tak naprawdę definicja definicja jak o
Nich myśleć to znaczy myślimy o pochodnej w ten sposób że ja mam tu mam zbiór f takich że f jest różniczkowalna Na jakim zbiorze powiedzmy niech on się nazwie i nie musi być przedział fajnie żeby to był zbiór otwarty na i i z tego ja idę w funkc prostu funkc które i w to co szedł f czyli tu mam zbiór takich f że f jest z i w jakąś dziedzinę różniczkowalna domyśli na całej swojej dziedzinie to jest w namasu bo te dwukropki się kiepsko Nest Tują No i to idzie po prostu w w takie funkcje że jest
Jakąś funkcję na tym zbiorze naturalną dziedziną dla funkcji różniczkowalnych są zbiory otwarte Dlaczego Dlatego że ten cały nasz biznes z braniem granicy w punkcie to to by wolał żeby dookoła punktu w którym badamy f to żeby była dziedzina ty właśnie gryziesz kabel od lampy izolację właśnie przez ciebie jak zrobisz zwarcie to będziesz smażonym kotem anyway nawet go widać anyway ja tu celowanie piszę że jest koniecznie otwarty bo dopuszczamy jakieś takie rzeczy na przykład jak to że będzie miał pochodną na końcu przedziału o czym za chwilę ale tak ogólnie myślimy o tym w ten sposób że pochodna to jest operator który bierze funkcję i zwraca funkcję on bierze nie by jakie funkcje bo nie każda funkcja jest różniczkowalna no i zwraca jakieś funkcje jak się za niedługo przekonamy te funkcje też nie są byle jakie nie każda funkcja może być
Czymś pochodną chz mi strącić przednią łapką tablet tylną telefon naprawdę jeszcze jest siebie zadowolony W każdym razie mieliśmy jakąś taką definicję i ta nasza definicja była taka że że pochodna f w do teraz chciał się zdecydować na jakiś oznacz powi X w ten sposób jak patrzymy na operator Dlaczego nie używam dużego d akurat dlatego że oznaczaj to jak na razie tak Ja chcę mieć jedną literkę operator Dlaczego Dlatego że duże D to jest to jest także wartość tego dużego d w jakimś punkcie to jest przekształcenie liniowe jest naturalna identyfikacja z tym co piszemy natomiast to jest tak trochę jak różnica między telefonem i telefonem w obudowie
A telefon w obudowie jest bardziej oporny na zrzucenie ze stołu A ta ta funkcja w obudowie przekształceniowe jest bardziej oporna na zrozumienie przez studentów Czym jest i po co także tak mówimy że pochodna f w jakimś punkcie jakaś taka granica Powiedzmy że to będzie teraz tej nomenklaturze że tu punkt dąży do drugiego punktu i tu jest różnicowy nie zrobiłem osobnej definicji do wzięcia w ramkę różnicowy ponieważ jak iloraz różnicowy jest każdy są różnice i jest taką mieliśmy definicję No i rzecz której nie powiedziałem poprzednio a która jest dość istotna jest taka że wszystko co będziemy dalej robić po tego poprzedni wszystko co będziemy robić przez ten wykład z dokładności do jednego momentu to działa kiedy z jest liczbą zespoloną
I to jest granica po w któ dąży jako liczba zesp ogólnie takie algebraiczne przekształcanie wzorków przy liczeniu pochodnych Działa tak samo jak badamy funkcje które które są określone liby zespolone i tu jest dzielenie przez liczby zespol normalnie nas nie boli komplikacja przeciw dziedzin tu jakby traktować w jako wektory to to bo trze Podziel prz struktur algebraiczna która pozwala podzielić więc tu jeszcze dopisujemy drobnym dróżki że tak A priori to zakładamy że to jest podzbiór era Najlepiej żeby był otwarty tak ale możemy też o tym myśleć W ten sposób że to jest pod zbiórce też lepiej żeby był otwarty Dobra to pierwsze trywialne Twierdzenie to jest chamski warunek konieczny
Różniczkowalności To znaczy że jeśli f jest różniczkowe w jakimś punkcie to jest ciągłe że to jest istotnie silniejszy warunek regularności rż z że jest w jako spójnik a tu jest jako zmienna F jest ciągła w z No i dowód to jest to jest oczywistość No bo nie napisz granice f w kiedy w dąży do z minus f z Toż to to jest granica funkcja f funkcja stał i co I teraz to jest granica tego w co umiemy czyli czyli ilorazu różnicowego razy coś co go jeszcze regularyzacji to znaczy ta granica wiemy że istnieje Wiemy że
To to dąży do f prim z A to dąży do zer to cała granice jest zer Ergo f jest równe granicy f przy do z udowodnione to wbrew temu co mi kiedyś próbował wmówić czat GPT chciałem go zapytać o to czy on umie udowodnić że pochodna funkcji różniczkowalnej jest funkcją ciągłą wiedząc że to nieprawda Oczywiście on wypł dowód który po drodze przechodził przez równie nieprawdziwy fakt naet jeszcze bardziej że każda funkcja ciąg jest różniczkowe Otóż nie jest to jest jedna część twierdzenia a druga część jest taka że w drugą stronę nie ma tu jest dowód implikacji tej A dowód implikacji że w drugą stronę nie ma to na scenę wkracza kanoniczny złoczyńca w dziedzinie różniczkowalności to znaczy modułem że f z jest równy moduł z No to nie ma zmiłuj to jest Ni to jest
Wszędzie ciągłe ni różniczkowalne w zerze bo jak ja wezmę granicę f od w min f0 przez w min 0 to dostaje granic tu jest moduł w podzielony przez w No i już nawet jak w dąży pozach rzeczywistych to ta granica nie pra i le stron s róż wic po zespolonych tym bardziej nie istnieje po zespolonych to jest taka najprostsza moż taki na zespolonych to jest taki epit UM nie Mania granicy w zerze że to jest funkcja która zależy tylko od tej od tego kąta w układzie biegunowym więc do okoła zera to występują wszystkie kąty m to nie istnieje bo to coś jest równe 1 dla w większych od zer i min-1 dla w mniej i tu w naturalny sposób się pojawiło Pojęcie które jest takim prawie
Byciem różniczkowalnych odna jednostronna to jest pojęcie endemiczne dla funkcji na erze to znaczy pochodna prawostronna w z to jest jak się nie trudno domyślić granica prawostronna z inazu różnicowego i jak się również niet trudno domyślić o to może zrobimy innym kolorem tu zrobimy jednym a tu zrobimy drugim ś Czyli teraz jak ja biorę pochodną po po x prawostronną od napisu moduł x Obliczono w x równym 0 to z tamtego rachunku mi wychodzi 1 jak zrobię minus to to wychodzi min-1 ogólnie dlaczego jest taki ból noty z tym jak oznaczać pochodną Otóż dlatego A jak ktoś napisze x kW to to nie jest funkcja to jest napis
Napis który ma zmienną funkcja To jest coś co bierze xa i zwraca x kwad natomiast ręka nam zwiędła gdyby za każdym razem pisać na przykład jak chcemy coś zróżnicować ręka bą zwi byśmy na przykład mieli funkcję sinus x plus cosinus x podzi PR x k i teraz chy policzyć pochodną tego w punkcie x No to jakbyśmy chcieli być hipc to byśmy powiedzieli teraz mamy funkcję do tej funkcji przykładamy operację brania pochodnej napiszemy jeszcze d ustwienia uwagi że to jest x i teraz liczymy wartość tego czegoś x jakiś konkretny punkt w którym chcę powiedzmy x gwiazdką absolutnie nikomu nie chce się tak pisać No więc przyjęło się że się pisze shorthand shorthand jest taki że jak mam funkcję i napiszę prim To rozumiem to w ten sposób że Patrzę jaka jest ta
Zmienna którą się domyślam że o nią Chodzi tu jest x do wyniku wstawiam generycznosc wstawić konkretnego x potem jak już policzyłem to się potem jeszcze pisze że x jest równe coś no i I tak generalnie całą analizę Można też tak pisać na przykład można można pisać jak jest macierz pochodnej to to można za każdym razem pilnować rozróżnienie między pochodną jaką przekształceniem nie macierzą ale życie jest na to trochę za krótkie czasami to jest potrzebne natomiast Umowa jest taka że wiemy o co chodzi więc możemy pisać troszeczkę krótsze napisy które złości wy człowiek mógłby uznać za niejednoznaczne ale jest zaufanie między czytelnikiem i piszącym że jeden i drugi rozumie co się tutaj robi także tak ogólnie najczęściej będziemy pisać takie coś jakbyśmy chcieli powiedzieć że to jest pochodna jednostronna to byśmy
Powiedzieli że na przykład tu byśmy dali to plus Plus nie uczę na błędach to tu byśmy dali to plus minus to jest gwiazdka W każdym razie W każdym razie pochodna jednostronna to jest taka definicja jaką się normalnie PiS podręczniku jakm chciał być fy to zaraz jak pochodną w punkcie to było w każdym punkcie w którym był punktem skupienia A no to ja mogę wręcz zrobić takie coś że pochodna pochodna prawostronna f w jakimś konkretnym punkcie z to jest to jest co biorę funkcję F obcinam ją do przedziału z do Plus nieskończoności temu czemuś przykładam pochodną i liczę w punkcie
Z pochodna od funkcji to jest funkcja mogę napisać że od z mogę napisać tak jak tutaj Tu akurat miałem taką konwencję że mam napis pochodna po x napisu to jest znowu napis a potem ewaluujemy napis d x rów 0 tu mogę z czystym sumieniem napisać że to jest pochodna od funkcji to jest funkcja i fkc ewal argumencie to jest taka definicja ale sobie z tego zdawać sprawę że jednostronna prostu polega na przecinaniu dziedziny no i tak to bywa jak mam dwie funkcje ciągłe kresowy kiedyś takie coś że jak ja mam jedną funkcję ciągłą i drugą funkcję ciągłą skleję tak żeby mi się Zgadła wartość z tego funkcję ciągu natomiast jak tego nie zrobię bardzo mądrze to zapew zdarzy się tak że tu jedna styczna jest taka i druga styczna jest taka czyli pochodne jednostronne się wtedy mogą nie zgadzać oczywiście z definicji granicy to jest tak że f prim z istnieje tylko wtedy gdy obie istnieją i są równe
Przepisanie tego stwierdzenia które napisaliśmy na granicy funkcji Ja jeszcze chciałem coś powiedzieć Ja jeszcze chciałem coś powiedzieć A bo ja w którymś momencie powiedziałem że no w którymś momencie powiedziałem że że jak liczymy te prędkość średnią chciałoby się liczyć ją po takim przeci któ jest dookoła punktu w którym liczymy jak tu mieliśmy czas jakiś konkretny t z gwiazdką No to może byśmy chcieli liczyć od punktu r do punktu S może Chcielibyśmy się zastanowić co to jest granica przy obu RS dążących do t z gwiazdką z ilorazu różnicowego f w punktach RS Oczywiście jeśli ta granica istnieje to istnieje również granica kiedy r jest na sztywne ustawi te gwiazdką i wtedy to jest po prostu pochodne więc to pojęcie jeśli jest jeśli jest różne od pochodnej to jest nie silniejsze na szczęście to jest dokładnie to samo bo tam nie trudno się
Przekonać jakimiś rachunkami że to jest to samo co na tym obrazku to jak tak chcemy zrobić jak Tak chcemy zrobić jak chcemy zrobić dobra Tu Napiszmy że r dąży do t z gwiazdką z lewej strony a s dąży z gwiazdką z prawej strony bo jak ja bym to robił po jednej stronie to potrzebował ciągłości ciągłości samej pochodnej tu mi wystarczy że ona yyy że ona jest po prostu pochodna w te z gwiazdką jest dobrze określona yyy tak czy to mi wystarczy ja tu mam yyy tak to mi wystarczy No bo Spójrzcie to jest twierdzenie że jeśli f jest różniczkowalna w z to wtedy taka granica to akurat nazwałem to z gwiazdką
Na nie muszę t nazwać z gwiazdką skoro to jest t odróżni r przyjdzie taki moment że będę zdany z notację jakiej używam ale to nie jest ten moment to wtedy to jest f prim No to dowód jest taki że bierzemy to coś Mówimy że to jest no blady h Od kiedy zaznaczenie nowego obszaru to nie zdejmuje starego to jest granica w tych tej samej dynam teric r trudno się przekonać to jest trywialny rachunek że iloraz różnicowy na odcinku RS to jest taka średnia ważona to jest iloraz różnicowy na odcinku RT z wagą t minus R plus iloraz różnicowy na odcinku TS z wagą s - t podzielony przez sumę wag to znaczy r
T min R plus s min t czyli s min r to jest dość oczywisty rachunek się po prostu pisze ułamki się skracają mianowniki i to wszystko działa jak ja to napiszę tutaj to w zasadzie mogę to rozbić na dwie granice tak czy ja to mogę rozbić na dwie granice to chamsko rozbije na dwie granice tak to to mi dąży po prostu do pochodnej to dąży do pochodnej tu mam średnio ważone dwóch rzeczy które dążą do do pochodnej tak tak okej to możemy na przykład oszacować z góry to możemy oszacować z góry przez dobra ten nasz napis Niech to się nazwie l od RS ja go Oszacuj z góry przez
Maksimum z f RT f od TS jak Oszacuj przez maksimum To maksimum wyjdzie przed nawias dostanę waga plus waga przez sumę wag a z dołu Oszacuj przez minimum tych dwóch rzeczy Teraz nie okazało że dowod fałszy twierdzenia ale chyba nie no bo toie to jak nie dążyły to to samo z siebie to dąży do pochodnej f konkretnie lewostronnej to dąży do pochodnej f konkretnie prawostronnej ale jak granica dążących razem do do jakiegoś punktu to z czegoś co zależy tylko od Era to to jest to jest normalna
Granica po erze i tak samo tu maksimum z dwóch rzeczy makim jest funkcją ciągu tak jest to to dąży do pochodnej w te to tak samo dąży do pochodnej w więc stwierdzenia o terminatorze w prasie hydraulicznej tym razem z uwagi na na ciągłą dynamikę zasilanej Prądem stałym twierdzenia o terminatorze w prasie hydraulicznej przy okazji jeszcze to są dwa dwa osobne kontrolery napięcia którym zgniatamy tego Terminatora tyko które jednocześnie zło ściany w stronę i w stronę trudno takie coś fizycznie zrealizować ale wtedy o ile w takiej prasie z Terminatora robi się blacha takiego zniesionego tak i tak już robi się tylko drut przedziału dookoła t nie tworzy
Nam nie tworzy nam innego pojęcia począ powiedziałem źle także jakby że to istnienie tego wynika z istnienia pochodnej to mogł powied na początku nie wiem co tak z istnienia tego wynika Po A priori to jest To jest silniejsze pojęcie a teraz się przekonaliśmy że jest dokładnie tak samo silny dobra to jeszcze zanim udowodnimy cokolwiek przy pomocy czego da się coś liczyć to zrobimy jeszcze jedno ważne Twierdzenie to znaczy ważne Zależy kogo pytać twierdzenie zakładamy co zakładamy zakładamy mało to znaczy zakładamy to że f jest z AB w r to też jest endemiczne d funkcji rzeczywistych przesunąć tak samo jak na seminarium się przesuwa kamera między tablicami pand nas zobaczyła tak to tu się przesuwa kamer miam których
Panda fkc przedziale i ona jest różniczkowalna w tym sensie że istnieją że f prim pełne jest na przedziale otwartym oraz f prim plus w a oraz f prim minus w w b to ja twierdzę że wtedy f prim ma własność darb to znaczy dla każdych a mniejsze równe P mniejsze równe q mniejsze równe b i dla każdego powiedzmy Y Który jest pomiędzy f prim P i F prim q istnieje taki z albo lepiej C który jest w przedziale pq takie że f prim c jest równe y czyli pochodna nie musi być ciągła się prosto przekonać zaraz napiszemy
Ale musi mieć być taka prawie ciągła To znaczy ona nie może skipować żadnych wartości jak przyjęła jakieś dwie to musi przyjąć wszystko drodze przykład że by jak ja mam funkcję x kwr sinus 1 PR x Tak ona jest różniczkowalna bo poza zerem to wynika z praw rachunkowych której tak będę za chwilę a w zerze w zerze nic prostszego f prim 0 to jest granica f x min f0 Oczywiście on jest uciąg zerem zer to jest taki sinus 1 prz x jest to nieskończenie wiele oscylacji ale on jest wydeptane między dwie Parabole przez X min 0 x dąży do z czyli to jest granica x k Sin 1 X czyli
Granica x sinus 1 PR x No ale moduł tego towarzystwa szacuje się przez moduł X który dąży do zera więc to musi dążyć do zer to nawet jakoś wygląda na obrazku tylko jeszcze muszę znaleźć obraz kator o jest nasz używany obraz kator czy jak tak x sinus od 1 PR x mogę jeszcze na tym samym obrazku podwójny nawias jest jest niepotrzebny na tym obrazku mogę narysować x k a Patrzcie on ma latencję jak ja mu napiszę to wcześniej miał nie x kwad tylko no bo ja Ja rysuję nie te funkc co chciałem tak Toż bywa czasem Tu CHP x
Kwad o to mi chodzi i teraz x straszna funkcja Sin 1 PR x ale jeszcze ma dorobiony czynnik skali to jest takie tłumienie im bliżej x jest z0 więc ona owszem zrobi te wszystkie pionowe pionowe okresy ona ma to nieskończenie przeci z Osą x natomiast przecięcie są brutalnie wydeptane między między dwie Parabole i tak naprawdę jak ja chciał narysować styczną tu bym chciał zrobić punkt w zerze z czy że ma być punkt no kudo no no i co gdzie jest gdzie jest mój punkt gdzie jest gdzie są współrzędne Nie zaraz Zaz czy ja d czego ja przed chwilą jeszcze widziałem definicję tego punktu przez współrzędne A teraz jej nie
Ma Czy ja już nie mem w komputer prostu trzeba było trafić kursorem bardziej w punkt a tu Niech a to będzie Origin cłem duż lat kiedy Zdaję sobie sprawę z tego że na tym szkolnym obrazku że tu jest O tu jest y tu jest x to o nie jest od tego że o wygląda jak zero O jest od Origin od początek układu współrzędnych No ja teraz mogę zrobić prostą przez a i przez jakiś generyczny punkt który będzie sobie biegał po tej krzyw Zobaczcie teraz jak ten punkt jest daleko to oczywiście że Sieczna wariuje i ką oscyluje potem te coraz mniejsze się stabilizuje na zerze chcemy zobaczyć zbliża to to jakoś tak wygląda i w Gran Jest dokładnie poziom dokładnie to s zjawisko mam jakikolwiek wykładnik większy od
Jedynki weźmy na przykład 1,4 Tak i teraz powinienem zrobić osobną zmienną Która rządzi tymi wykładnikami ale chwilowo nie jestem jeszcze Power userem geogebry A to powinno jakoś tak wyglądać cóż a to jest po prostu moja prosta prz to jest wielkie mnóstwo oscylacji to są te same oscylacje one mają przebicie się przez zero dokładnie w tych samych punktach tylko po prostu tu jest czynnik który mniej skutecznie tłumi te drgania w zerze ich amplituda jest wyznaczona przez przez to coż do sinusa wcześniej x k zer było bardzo małe a x do jest nie aż tak małe przy okazji Zauważcie że ile geogebra umiała narysować x x kwadrat d ujemnych x to x do potęgi rzeczywistej 1,4 już niekoniecznie tu brakuje tego dla ujemnych x m zrobić ten sam obrazek po prostu pisząc
Tam pisząc tam moduł i dorabiając znak żeby to się zgadzało z tym jak wygląda x k to pewnie bym chciał zić dać moduł przy x i zostawić sin PR x No ale tak czy tak to wariuje to trochę dłużej wariuje ale Pamiętamy To jest granica to jest pojęcie jakościowe jeszcze przez jakiś czas d pochodna będzie pojęciem czysto jakościowym będzie mówiła że blisko danego punktu możemy coś powiedzieć o tym jak funkcja się przybliża Funkcję liniową właśnie że pochodna nam w ogóle nie mówi o tym jak bardzo taki poszarpany jest ten wykres on robi mnóstwo strasznie ostrych zakrętów to znaczy dobra źle mówię zzy pochod o tym mówi natomiast jak się tam policzy to to To właśnie widać że tam jest bardzo bardzo powolne tłumienie przez to że tam jest x jakieś małej potęgi razy x do 1/4 zaczy r x wyrażeniu na pochodną i tak naprawdę to co my
Obserwujemy tutaj jako takie strasznie pionowe rzeczy to jest o tyle złudzenie że w odpowiednio małej skali to one są tak samo pionowe jak były oscylacje sinusa 1 PR x ale są skąś do zera To co widzimy jako coś stras strasz OSTR wy dokładność z rysowaniem tych oscylacji tak natomiast to jest dokładnie ten sam garbek funkcji tak samo zakrzywiony podzielony przez jakąś liczbę Oczywiście że płaskość tego co wychodzi jest to jest bardziej płaskie czyli pochodna jest bliżej zeru jak to się przeskaluj w dziedzinie yow zachowanie zachowanie tego jak ostro są te garki to jest kwestia pochodnej f w okolicy zera samo to czy ta styczna się stabilizuje to jest kwestia pochodne f konkretnie w punkcie zer i teraz Zobaczcie pochodna f najpierw napiszę jaka ona jest A potem zrobię prawa rachunkowe tak bo teraz ja tego potrzebuję do demonstracji jakie brzydkie funkcje potrafią być jak policzymy pochodną f poza zerem to
Jest jakoś tak plus x kW r-1 przez x kW r cosinus 1 PR x Czyli zobaczcie ta pochodna w zerze to jest zduszone To jest małe w zerze to jest co najwyżej w module takie jak dwa moduły x sinus 1 PR x to mam moduł mniejszy równy niż d moduły x natomiast ten drugi składnik jest tym co tak naprawdę zawiaduje o kształcie pochodnej w pochodnej nam wychodzą te te oscylacje czyli tak naprawdę tak naprawdę czy ja źle powiedziałem w pewnym sensie odrobinie to powiedziałem tak to znaczy to znaczy Wychodzi na to że zakrzywienia tych Garbów są z zakrzywienie to jest druga pochodna ale ale ten ale to ile te garki tam robią spadku na jednostkę czasu to to nie nie gaśnie z xem bliskim
Zer nawet dla x kwad sin 1 PR x one w dalszym ciągu yyy podróżują tak także one się zmieniają w tempie co najwyżej jeden ale czasami bliskim jeden No dla jakbym tam wziął x do 1 + EP x sinus 1 prz x to napis byłby podobny tego epsilona nie mylić z tym epsilonem po którym się bierze granicę to jest takie coś to jest mało ale to dopiero dla małych bardzo małych x widać jak to jest mało plus x do 1 plus EPS razy cosinus 1 PR x jeszcze raz min 1 PR x kW czyli tu jest minus i tu jest ep-1 czyli tutaj w ogóle to jest tak że w tym obrazku Który widzieliśmy to to bywają momenty dowolnie blisko zera w których ta funkcja ma
Dowolnie dowolnie dużą pochodną to nawet możemy kazać mu narysować zobaczmy czy on on zróżnicować chyba nie potrafi Natomiast możemy napisać ten wzór który policzyliśmy najpierw toim żeby nie musiał t rysować takie dokładności temu to dobrze I teraz ile tam policzyliśmy policzyliśmy że naszego rów 04 to pochodne to było 1 r x do potęgi 04 świetnie że ma to w wykładniku także nie muszę pilnować nawiasów jak to było x do potęgi ep-1 czyli - 06 raz cosinus od 1 PR x i to jest nasza pochodna
I to jest powód dla którego te garki są takie strasznie pionowe że sama funkcja jest uczciwie różniczkowalna W tym punkcie natomiast pochodna nie jest funkcją ciągu to jest to nasze straszne cosinus 1 prz x tylko jeszcze ze zwiększoną amplitudą bo tu jest 1 przez x do jakiej dodatniej potęgi to coś dąży do nieskończoności i to rozdmuchuje amplitudę tego cosinusa 1 przez x dopiero w większej skali toie żadnej skali tego nie widać dobrze musiałbym zrobić inną skę na X i na y a zatem tego się nie da uciąg w zerze więc to jedno i drugie jest nie ciągł WZ Ależ przyjmuj między każdymi wartościami przy wszystkie po drodze często jeszcze więcej ale wszystkie po drodze teraz udow twierdzenie dowód na szczęście jest
Prościutki bez straty ogólności i to są końce przedziałów kś że zamiast f rozważę f obcięte do przedziału pq dla Y Który jest między wartościami pochodne na końcach mam znaleźć argument w środku tego przedziału taki że wartość pochodnej w tym argumencie jest dokładnie taka jak ta liczba z z tego czym się spodziewam że jest zbiór wartości pochodnej to ja co ja zrobię ja zrobię taką funkcję ciągłą ja zrobię taką funkcję która ogólnie chcemy przechodzić tu mam a I tu mam b m Ja chcę przejść przez w sposób ciągły chcę przejść od pochodnej prawostronnej w a do pochodnej lewostronnej w b No to ja zrobię taką funkcję ciągłą która startuje tutaj potem potem sobie robi ilorazy różnicowe w tym punkcie i coraz dalszych punktach a potem jak już
Się zaprze tutaj to zaczyna robić Ile razy różnicowe w tym punkcie znaczy których lewy koniec jest tutaj a prawy koniec jest ustalony tutaj i w końcu zjedzie do do pochodnej w b Więc jak ja to będę robił Ja chcę zrobić funkcję klejoną ja powiem że G od t to jest d t równ 0 To jest pochodna prawostronna w potem będę miał iloraz różnicowy f od a do a + t d t który jest od zera do b min Tak i teraz na samym końcu tej ciągłej drogi wartości to mam ile raz różnicowy na Fa na przedziale a a plus b min a czyli na przedziale AB To teraz ja będę zjeżdżał z lewym końcem tu będę miał b a tu będę miał żeby się teraz nie pomylić
Jak mi przechodzi od B A to ja co ja tutaj chcę mieć Ja chcę mieć t min b - a ja chcę to dodać do a o w ten sposób no t od B min a do 2 x b - a i jeszcze na samym końcu tu będę miał prosto pochon lewą stroną w B na równego d raz no i na każdym z tych przedziałów funkcja jest ciągła tu po prostu to jest różnicowy to jest napis który składa się z samej funkcji ciągł tu nie ma żadnego problemu nie ma dzielenia przez zer tutaj tak samo Wystarczy się przekonać że na klejenia się zgadza tu dla t równ b min a jeden i drugi wzór mi zwraca f AB tu nie się zgadza tutaj no granica kiedy t dąży do zera to jest dokładnie tak jak
Napisaliśmy d t dążącego do zera z prawej strony to to z definicji pochodnej jednostronnej dąży do pochodnej stron i tak samo teraz jak t dąży do tej swojej Gran 2 b min a z lewej strony jak to do 2 b a z lewej strony to ten napis t min b min a dąży do b min A jak dodam A to dąży do b z lewej strony czyli z definicji pochod jednostronne i to mam po prostu granice razów różnicowych które się zacieśniają na b czyli stwierdzamy triumfalnie że g jest ciągła bo funkcja ciągł się klei po prostu po wartościach o nie ja teraz korzystam z twierdzenia które dopiero będzie trudno Przeżyjemy g jest ciągła a i g od z0 to jest No tak jak napisane Zresztą na jednym końcu przedziału na jednym końcu przedziału to jest jedno to na drugim końcu przedziału to jest drugie tak to i mówiliśmy o jakieś wartości y
Które jest tym czymś Tak więc z twierdzenia o wartości pośredniej istnieje tak dla każdego Y Który jest pomiędzy tymi wartościami istnieje takie c w przedziale 02 b min a to jest jeszcze proto to c które ma nam wyjść niech to będzie takie że G od jest równe y to teraz roz skompresuj jeśli to okej No bo wtedy to wtedy g 3 jest wartością f prim a walka jest o to żeby dla każdego y istniało takie C że f prim c jest równe y tozo
Jest wartość teraz jeśli c jest w przedziale otwartym 0 b min a to co to G od q to jest jakiś tam inaz różnicowy f nawet nieważne Jaki tam akurat mieliśmy go napisane A Plus No i teraz stwierdzenia które będzie Na następnym wykładzie tylko Zapomniałem że go potrzebujemy to jest z twierdzenia wartości średniej to jest e w jakimś punkcie XI w przedziale od a do a+ 3 który zawiera się do analogicznie jak jestem tutaj to g prim to jest f od czegoś tak min b min a plus a do b i to też wtedy jest dokładnie z
Tych samych powodów to jest wartość pochodnej jakimś punkcie XI gdzie x jest jakimś punktem z tego przedziału co z uwagi na to jakie nierówności spełnia c i on jest zawarty i już to znaczy że ten nasz y z tego przedziału zrealizował się g jakiegoś c a to g c z powodów lagran się zrealizował jako wartość pochodne Czyli nie ma niespodzianek w tym znaczy są jakieś tam niespodzianki nie ma wielkich niespodzianek w tym co nam może wyjść jako pochodna funkcji teraz jak mnie ktoś zapytał czy każda funkcja z własnością darbu może być czyjąś pochodną to bym się musiał mocno podrapać po głowie tego tak na pamięć nie znam Natomiast generalnie co no każda funkcja każda funkcja lokalnie całowana jest czymś pochodną trzeba się napracować napisać właściwą funkcję żeby nie była lokalnie cał Dobra to czy my wiemy wszystko co jest Teoretycznie
Potrzebne to to nie było potrzebne to było tyl to jest takie takie twierdzenie które Łata pewnym egzystencjalny Dobra to zacząć coś liczyć w końcu chyba dob to tu robimy grubą kreskę i piszemy prawo rachunkowe jak ja chcę policzyć pochodną Powiedzmy że f i g są różniczkowanie w jakimś konkretnym punkcie i i co i powiedzmy jest jakaś stała na przykład k to jest stała nawet może być to po pierwsze stała razy F i z tego pochodna w punkcie z to jest stała razy pochodne f w punkcie z jak mam sumę funkcji i z tego liczę pochodną to to jest No suum
Pochodnych więc teraz wydawać by się mogło że f raz g zamiast pisać to z opisać w c to m napisać po prostu że pochodna takiej sumy to jest suma pochodny bo równość funkcji to jest równość wartości w danym punkcie No więc chciałoby się żeby to było takie coś Niestety nie jest to jest zło to jest nieprawda trzeba otoczyć drutem kolczastym teraz żebyśmy zrozumieli Jak bardzo To jest nieprawda Powiedzmy że wartości f i g Powiedzmy że są w metrach no No to wartości pochodnych Jak już ustaliliśmy są Met na sekundę powiedzmy w tym rzeczywistym wydaniu którym w którym Dziedzina jest jedn miarowym czasem No to co ja bym wtedy miał tu bym miał f r g byłoby w metrach kwadratowych na sekundę bo biorę
Pochodną tu mom na sekundę razy Met na sekundę to nie jest to sama jednostka to jest powód dla którego to nigdy nie miał prawa być prawdziwe W ten sposób właściwy wzór jest taki że pochodna iloczynu to jest takie coś i tu już jednostki się zgadzają tu mam metry kwadratowe na sekundę Met na sekund r Met no I analogicznie Met r Met na sekund i to się nazywa wnica zbieżność nazwisk z herbatnikami nie jest przypadkowa literalnie było tak że firma która robiła herbatniki w jakimś takim malutkim mieście uznała że się nazwie od najbardziej znanego człowieka z tego miasta A kiedyś jeszcze Bywało tak że naukowcy byli celebrytami No to się
Nazwali odnica który który był w X wieku już dawno był household name bo bo ten bo jednak ludzie już wtedy umieli umieli różniczkowa po tym jak on New to wymyśli 200 lat wcześniej właśnie bo ja jakich rzeczy pewnie powinien dowodzić to jest oczywiste to jest oczywiste prostu bo się pisze granic i wychodzi tak tak na przye pood w punkcie z to jest granica przy w dążącym do z f plus g w min f plus g z przez w min z na tym robimy remanent tu są f a tu są g było z
Plusem było z minusem i teraz struktura logiczna jest taka tak samo jak była z granicami że jeśli te składowe rzeczy mają pochodne Czyli jeśli te granice istnieją to i sum pochodną czyli to suma granica są istnieje tak z stałem jest tak samo to tylko jeszcze prościej to mi się już nie chce pisać ten wzór to jego można dowodzić na parę sposobów to najpierw zrobimy taki z notację małego o żeby żeby jakaś reklama tej notacji i ogólnie sposobu w jaki w jaki się przez nią myśli No bo notacja służy do tego że f z plus jakiś przyrost to żeby to było f z Plus plus EP f prim z plus coś klasy tak samo jest z g być może inny Pamiętamy To jest
Holder na jakąś taką funkcję która podzielona przez EPS dąży do zer naturalny sposób przy epsonie dążącym do zera to co my teraz robimy pytaj nas o pochodne f plus g czyli o to jak zachowują się r g o to jak się zachowują wartości kiedy w kiedy zaburzy z prostu to tylko d składników przeżyjemy Większość z nich będzie małych największy to będzie iloczyn tych które w ogóle nie maleją do zep potem takie które mają zanieczyszczenie na poziomie jednego epsilona ale nie mają EP to są jakie prim g z symetrii też tak potem jeszcze jak nie chcemy dotykać Epsilon który nas zbije na jeszcze jeszcze wyższy poziom malenia To jeszcze mam epon kwadrat f prim z r g z to jest to co by się chciało żeby było
Pochod ale jest nie jego wpływ na wartość g z plus jest dużo mniejszy jak jest malutkie to gradacja jest taka że EP jest jakieś a kwadr jest dużo mniejsze a całe reszta to są śmieci to są śmieci bo jak ja tu mam o od EP to pi g jescze plus plus jeszcze od do kwadrat czy napisałem Wszystko miało być d składników był ze mnie dumny ja twierdzę że to wszystko i to tak samo te te funkcje są specyficzne dla z ustalonego z oraz ącego do z
To teraz to coś to jest stała jest klas to dostan który dąży do zer to jest klas to no to dąży do g z bo to dąży do zera jak dąży do liczby to jest ograniczone przez to że ten jest ogrem a ten jest a ten jest gnomem to jak się pomnoży ogra przez gnoma właśnie odwrotnie ogra przez gnoma to w dalszym ciągu dostajemy krasnoludka tu dokładnie to samo tylko że dla f a to jeszcze bardziej tak to to w ogóle jest klasy Kwadrat ma jeszcze silniejsze malenie do zer w szczególności jest czyli to wszystko to są śmieci które są klasy czyli naszym oczom taki napis że pomnożę FK to mam wartość tej funkcji w bazowym punkcie plus EP
R ta konkretna liczba którą postulowali plus coś klasy EPS tak i z tego lematu o którym opowiadaliśmy wczoraj czyli parę godzin temu to nie tylko jest tak że jeśli jakaś liczba tutaj jest pochodną f r g to mamy taki napis ką mogę w żeby ten napis prawdziwy To jest pochodna tej Funk kórej czyli To z tego wynika że to jest równe f r g prim w punkcie z tak się robi bardzo szybko się nie ty niej zaczy to był uciąż notacji potem jak się nauczy tym posługiwać to się prostu tego nie pisze tak to tutaj to było trochę jak samogłoski w hebrajskim to się pisze się na początku jak się jak się uczy czytać słowa a potem jak się już zna słowa na pamięć samych spółgłosek to się to się ich nie musi pisać tak samo jak jak
Dorosły człowiek wym takie dwa nawiasy to to to patrz że że duże znaczy że stałe jest to Epsilon małe jest tylko to a cała reszta jest dużo mniejsza niż epsil jakbyśmy chcieli robić taki dowód z granicami to byśmy napisali to jakoś tak że pochodna w punkcie z to jest To jest raz różnicowy i tu mam iloczyn to miało być w iloczyn w w minus iloczyn w z Teraz myślimy o tym w ten sposób patrzymy spodziewamy się że jak w jest blisko z to to jest blisko tem No bo różnica między tym i tym to jest podmienienie tego z na w i tego z na w podmienianie dwóch rzeczy na raz to jest Generalnie teraz dowodzimy twierdzenia o tym jak działa podmi dwóch rzeczy na raz widocznie w tym konkretnym przypadku natomiast ogólny sposób myślenie o podmieni anu czynników widocznie na inne jest taki że zatrudniamy midl Mana to znaczy piszemy że tu odejmujemy takie
Podm tylko jednym powiedzmy z z G Plus tu zdaliśmy się to odjąć a potem dodać po polsku Dodą jak mówił świętej pamięci Wiktor Bartol najsilniejszymi narzędziami w analizie są dodanie zera i pomnożenie przez 1 miał w tym dużo racji dodaliśmy zer to coś minus to coś ale teraz wyobrażamy sobie nawiasy tak tak tak mimo tego że te dwie rzeczy to jest zer tu wyciąga się przed nawias jedna rzecz a tutaj druga tu się wyciąga coś Coś fow tu jest f w r g od w min g z PR w min z plus już Napiszmy plus granica znaczy jak na razie tutaj
Robię wyraz nadziei że te granice będą istniały Bo jeśli one istnieją to istnieje to jestem równe jest f z podzi w z r g z i teraz każda z tych granic jest do policzenia z subtelnie innego powodu tu mam po prostu definicj pochodnej f zakładałem że f i g są różniczkowalne to dąży do f prim w punkcie z to jest po prostu stała tutaj jest bardzo podobnie tu jest różnicowy g to dąży do G prim z tu jest f w tu Korzystamy z tego chamskiego warunku Koniecznego różniczkowalności żeby powiedzieć że to dąży do f z Bo jeśli f była różniczkowalna wcie to w szczególności była ciągła dzięki temu możemy z czystym sumieni napisać że to dąży do i teraz że jak to wszystko wujem to wychodzi z plus f prim z r g
Z tak jak tak jak miało wyjść no i który dowód jest fajniejszy to jest kwestia personalnej estetyki ten dowód jest taki trochę zauważmy że ale jak się zobaczy ten trik n razy w swoim życiu gdzie Czasami wystarczy n rów 1 dla niektórych wystarczy n r0 d niektórych potrzeba 5 dla mnie żeby naprawdę stwierdzić że ten trik jest rewolucją w szacowaniu różnic iloczynów to po potrzebuj około rów 3 to wtedy to nie jest zauważmy rzadko to jest rutynowe przejście i tak samo tutaj to kosztuje rozpisywanie nawiasów i niby d składników natomiast jak się do tego przyzwyczai to się po prostu tego wszystkiego nie pisze i się pisze tutaj od razu plus tak naprawdę jest Jedyny słuszny tego wzoru który przechodzi przez przez formalizm pochodnych funkcji które biorą wiele zmiennych i zwracają dużo zmiennych tak naprawdę Teraz tylko uchylę rąbka tajemnicy tak naprawdę to jak ja biorę z i zwraca i chcę zwrócić f od z r g od
Z to ja robię dwie rzeczy tak naprawdę Ja najpierw z z robię parę f z g z komplikacja przeciwdziedziny to jest prosta sprawa komplikacja przeciwdziedziny to jest po prostu to że wszystko się dzieje Osobno po współrzędny natomiast tu Czyli tu jest po prostu para funkcji FG para funkcji FG to jest które ma t samą dziedzinę to jest funkcja która bierze argument i zwraca parę uporządkowaną tak to jest Natomiast tutaj ten krok w ogóle się już nie przejmuje Skąd się wzięły te dwa to jest po prostu funkcja iloczyn Jak pamiętamy z podstaw algebry albo z aksjomaty li rzeczywistych iloczyn to nie jest magiczne niepodzielne fundamentalne prawo wszechświata to jest po prostu jakaś funkcja która bierze dwa argumenty i zra zwraca i przy okazji spełnia ilość tam własności których chcemy rzeczywistych struktura danych to jest to jest funkcja która która bierze dwa
Inputy zwraca zwraca output no i za chwilę zobaczymy jak działa Wzór na pochodną złożenia dwóch funkcji tylko my to zobaczymy w przypadku skalarnym także on tutaj się nie będzie stosował ale na trze semestrze od tego jak będzie szedł wykład natomiast na trzecim semestrze powinniście dostać formalizm który mówi Jak wyglądają pochodne funkcji z RN do RM a nie tylko z r do RM i i że tam jest taki bardzo bardzo bliski Analog tego wzoru który teraz zrobimy i faktycznie jak się bo to co my teraz zrobimy to jest to że pochodna złożenie to jest iloczyn pochodnych i tam jak będzie taki iloczyn tych Bytów które są tu pochodną funkcji para FG a tutaj pochodną funkcji iloczyn tak ten byt to wtedy jest funkcjonał liniowy to faktycznie jak się je pomnoży W ich odpowiednim sensie to to się odzyskuje wzór ten wzór lednic więc tak naprawdę jak się później patrzy z lotu ptaka na ten cały wykład to tak naprawdę to są trzy wzory jeden wzór to jest
Tak dwa jeden to jest liniowość to znaczy to że wyciągamy stałą i i dodawanie się propaguje przez pochodną a drugi To jest pochodna złożenia i z tego się wyprowadza całą resztę tymczasem ja bym teraz mógł policzyć tak jak Pan Bóg przykazał pochodne pochodne wielomianów ale nie zrobię tego wykładu tak jak Pan Bóg przykazał bo to byłoby za prosto m teraz zrobimy naturalne czy to jest ten moment tak to jest ten moment na ten ogólny wzór Newtona y kiedyś przynajmniej jeszcze za Za moich czasów jak wśród młodych ludzi się gloryfikować alkoholu to Krążył taki żart że A co to jest pochodna imprezy No to jest ilość alkoholu którą można który można kupić
Za sprzedanie butelek z imprezy tak powinien to sformułować tak że to jest impreza którą można zrobić z tej ilości alkoholu która będzie to jest taki operator który bierze imprezę zwraca imprezę zup jak pochodna któ bierze funkcj zwraca funkcj No i żart brzmiał żartu brzmiał Co to jest potężna impreza to jest impreza o niezerowej drugiej pochodnej Gdzie w zasadzie ten żart możemy potraktować jako definicję drugiej pochodnej to znaczy druga pochodna to jest z definicji pochodna pochodnej No i znowu to jest oznaczenie jak się lubi oznaczenia z primem jak się chce po prostu pisać Tak No to się pisze D kwadrat f przyszłym semestrze się przekonacie każdą cząstką swojej duszy że dla takich liniowych operatorów jak pochodna to o składaniu się myśli dokładnie tak jak mnożeniu zamiast pisać że to jest takie złożenie ze sobą to się pisze kwadrat w sensie złożenia natomiast to jest tak jakby
Taki arytmetyczny kwadrat dla każdych celów które sobie można wyobrazić tak się czasem pisze jak się chce pisać po fizyczn pochodną po czasie to jak jedna pochodna po czasie to jest jedna kropka to druga pochodna to jest UM konspiracyjna teoria że tyko po to wymyślili oznaczanie pierwszej pochodnej po czasie przez pierwszą kropkę żeby to przemycić i że potem naturalnym uogólnieniem było to że jak mam że jak mam funkcję U która zależy od czasu to jest jakaś funkcja z r r druga pochodna Jak na razie Dla nas to jest RCZ endemiczna d funkcji z r r albo c WC to znaczy to jest dla fa który jest z jakiegoś zbioru r w r lub z jakiegoś zbioru po zbioru c w c Dlaczego No bo jak mam funkcję serwer kwadrat a nie zaraz nie przepraszam źle
Mówię to to działa tak sam tak tak samo nawet może być cą To nie jest b Problem był jakby nam jakby dziedzina była więcej wymiarowa bo wtedy pochodna jak mamy taką funkcję to pochodna jest tą samą strukturą danych jest tym samym typem też to jest ciąg d funkcji Natomiast mam większą dę to Wedy pochod to jest pokor to jest tak czyli że w każdym punkcie wisi wektor wcześniej było że w każdym punkcie wisiał Skalar potem W każdym punkcie wisi wektor druga pochodna jest taka że w każdym funkcie w macierz o tym będzie na trzecim semestrze w każdym razie Jak mamy jak mamy funkcję funkcj z r i to interpretujemy jako czas No to druga pochodna to jest u UM to mi przypomina taki żart że kiedyś jak jeszcze nie było kodowania emoji na tym samym protokole którym się pisze smsy teraz jest ten cały
Wielki zestaw znaków Aski albo unicode nie pamiętam który jest który wż teraz otka jest prawie rze czcionką kiedyś było tak dobrze kiedyś była telefonem miała klawiaturę miała taki wyświetlacz wyświetlacz jednokolorowy że były duże piksele i każdy się świecił albo nie No to tam się jak się chciało napisać uśmieszek to się pisało dwukropek nawias to zostało dwukropek nawias to się nie zamieniało na na obrazek No i stąd się wziął żart że jest taka konwersacja że Brytyjczyk pyta Niemca Dlaczego wklepuje z klawiatury takie dwa znaki skoro i tak ma już na swojej klawiaturze u uml który jest uśmiechem który nawet nie jest tak przekręcony odpowiedź Oczywiście brzmiała Nie rozumiem twojego pytania My w Niemczech się nie uśmiechamy No ogólnie ten żart mógł funkcjonować
Tylko w bardzo bardzo krótkim krótkiej chwili czasu tak bo był jeden placek spektralny na którym nie było żadnych znaków oprócz łacińskiego alfabetu i potem był drugi w którym już były emotki tak ten w którym były już te znaki diakrytyczne a jeszcze nie były emotek był dość krótki W każdym razie teraz byśmy chcieli teraz byśmy chcieli teraz byśmy chcieli A właśnie policzyć pochodną iloczynu funkcji Co stanie się po przerwie na jedzenie Patrzcie pudełko działa jak doniczka na kota Najpierw była kota mało w doniczce A teraz wyrósł w każdym razie ogólnie matematycy tak robią jak mają operację Która z jakiegoś typu danych zwraca to samo to się zastanawiają Co się stanie jak to zrobi n razy na początku jest jakoś prosto druga pochodna takiego iloczynu to jest jen iloczyn plus drugi iloczyn i z tego
Pochodna czyli jednego iloczynu plus drugiego pierwszą policzyć prim czyli Bis r g plus f prim r pochodna G Plus i tut tak samo pier prim r dr plus dr pier jak teraz zrobimy magazynie o nam wychodzi takie coś że to się pojawiło dwa razy jako że jestem lni to nie będę pisał jak że jak się z Jak się zrównuje to to wychodzi takie coś tak No
Więc 87 proc przypadków matematyce w których widzi się najpierw ciąg 121 a potem 1331 to bierze się z trójkąta paskala ta statystyka jest zmyślona tak samo jak 34 statystyk które Cytuję Niemniej jednak w w tym przypadku to jest To jest prawda to znaczy że jak wezmę iloczyn i podniosę i Zróżnicuj n razy zazwyczaj tak się tak się oznaczaj toch można też napisać że to jest operatora ta potęga operatora pochodnej od f r g to jest suma dokładnie tak jak był d New tylko że zamiast zamiast potęgowania jest różniczkowanie tyle tyle samo razy zastanawiam się czy to się da pewnie się się wyk jak dowód który to Wyciska bezpośrednio zona natomiast najprościej To jest tak
Tak indukcyjnie widać Czego się należ spodziewać to znaczy dla n rów 0 1 2 to już wiemy to terazy z zrobić to pierw pochodną iloczyn No to To jest pochodna takiego napisu i na tym się kończy stosowanie założenia indukcyjnego i to jest d to dokładnie miku to jak się jak się dowodzi Dumi Newtona w taki najbardziej brutalny sposób przez indukcję i przez pisanie sum to znaczy jest po k i jest pochodna tego czegoś czyli kod f raz n min k pochod g plus k pochodna f i n min k plus pierwsza pochodna g to jest od k rów 0 do n to jest od k rów 0 do n teraz zauważamy że tu te wykładniki czyli rzędy rzędy pochodnych się dodają do n 1 chcielibyśmy napisać jako
Sumę powiedzmy i + j równy n + 1 oba większe równe 0 f z różniczkowe i raz g z różniczkowe J razy i teraz jaki będzie współczynnik to i j raz się pojawiło jako k + 1 N min k i wtedy to znaczy że to będzie n po po czym n po i plus 1 chyba że Chyba że chyba że i było na przykład równe sekund może może ja coś napisałem min bo jak i równe k plus 1 to k jest rów i-1 No i to tutaj to ma sens O ile i nie jest zerem z tego zerowego rzędu pochodnej f oczywiście pochodna zerowego rzędu to jest prostu f stosujemy zero razy jakąś operację Czyli nic nie robimy pochodna pierwszego rzędu to jest to co po prostu
Nazywamy pochodną i tak dalej to jest takie coś z konwencją że jak tu jest min to po prostu bierzemy zer a tutaj bardzo podobnie i ta pochodna pochod g pojawi się ze współczynnikiem n po rząd pochodnej f Chyba że chyba że wtedy coś z będzie nie tak tak bo teraz bo wtedy nie tu musi tu musi być symetria z wyrzucaniem z wyrzucaniem składników To musi być coś A tak oczywiście to się nie skompiluj dla i równego n plus 1 tak bo w tej sumie nie pojawi się n plus pier na f więc to jest tą samą konwencją że Jaki jest skrajne znaczy jest za tymi skrajnymi to to bierzemy zer No i to jest to nasze prawo rachunkowe
Że to coś to jest dokładnie n plus 1 po i i łatwo się przekonać że również dla tych hik i rów 0 i n plus 1 to też jest prawda Jak wezmę i rów 0 to tu mam 0 to mam 1 Zgadza się to tu mam n po n czyli tu mam n po n plus 1 czyli 0 czyli tu mam 1 plus też jest 1 tu jeszcze żeby to się nie zgubiło Możemy dopisać małym druczkiem tak że to jest że to jest zer GD 0 gdy i jest równe n plus 1 ta równość działa dla każdego i no i to jest dokładnie to co chcieliśmy Suma n plus 1 po i i ta pochodna f rząd pochodnej g miał się sumować z z i plus 1 czyli pochodna g rzędu n plus 1
Min po wszystkich i0 plus 1 to nie było takie trudne i ogólnie tenz nie jest trudny jego się jego się używa raczej prosto dzisiejszej wersji chyba jeszcze nie zrobiłem wzorów czy go zrobimy nie ja myślę że ja wzór Bruna zrobię przy okazji składania Szeregów bez tego To będzie strasz to jest co w ty nie było z takim mrocznym ogólnie ogólnie chodzi o to że my teraz udowodnimy wzór na pochodną złożenia dwóch funkcji i tak samo jak ten to można iterować to znaczy można patrzeć na drugą pochod złożenia funkcji na trzeci i tak dalej i i te wzory już nie mają takiego pięknego i prostego patu jak tutaj jak się naprawdę dobrą maszynkę komincz w oczach To się widzi ten Pat natomiast tak to jest kiedyś wróciłem ileś tematów na seminarium
Licencjackie No i jed studentka akurat pomyślała że tem o wzorze f Bruna w kombinatoryce się wydaje najmniej przerażający po tym to było z takiej bardzo krótkiej reklamy bo ja to zareklamował tak żeby się wydawało fajne bo to tak naprawdę jest fajne jak się zrozumie Tylko trzeba mieć do tego niestety po jednym Opowiedz o tym jak to działa tośmy się na bardzo szybką zmianę tematu no to znaczy o tym ludzie książki napisali ogólnie o kategoryzowanie sposobów zliczania różnych obiektów kombinatorycznych i tam właśnie wzór robi t samą robotę co wzór na szereg potęgowy od złożenia funkcji bo to jest efektywnie to sowy jak się za chwilę przekonamy to to są tak naprawdę kolejne pochodne i jak się przz formalizm Pryc prosta sprawa tylko że to założenie że
Jak się przer przez formalizm to jest trochę trudne do spełnienia tymczasem pochodna złożenia to jest tak naprawdę najważniejszy element tego wykładu właśnie do tej pory założenia były takie że funkcje miały symetryczną ryyy dzieleniem On kosztował więcej rachunku i potem go wprowadzimy jako wniosek będzie coś zupełnie ideowo innego Mamy takie coś że jakiś zbiór x to wszyst jest albo w c potem mam zbiór y i potem mam zbiór z tu mam funkcję f i mam funkcję g No i w tym zbiorze x mam jakiś punkt x i tu mam FX w tym zbiorze i tu mam G od FX w tym zbiorze i moje założenia są są tym razem takie że f jest różniczkowalna w X ale g jest
Różniczkowalna w f odx No tu jest tak niesymetryczna rola fig jak tylko może być no i twierdzenie jest takie że wtedy złożenie Tych funkcji jest różniczkowalne w xie i pochodna tego złożenia to jest iloczyn jak ja piszę to w takiej kolejności No bo ogólnie tak się tak się karmi argumenty do złożenia funkcji także g złożone z FX to jest G od f x jak m taki napis głupie było pisać x i potem w prawo strzałkę do y a potem w praw strza do z Wedy miał strza to byłoby na odwrót No i twierdzenie jest takie że to jest iloczyn tego co się tutaj dzieje to znaczy to jest Nazwijmy to to jeszcze Nazwijmy y i to jeszcze Nazwijmy z do ustalenia uwagi że to jest g prim od y x
FX czyli Innymi słowy g prim od f od x r x Czyli jeszcze bardziej zwartej postaci pochodna złożenia To jest pochodna jednego złożona z drugim razy pochodna t oczywiście marzenia studentów o tym żeby jakieś operatory się propagował przez jakieś przez jakieś operacje binarne to byłoby takie żeby żeby tu po prostu było g prim złożone z f prim ale to jeszcze bardziej się nie kompiluje niż wcześniej g prim złożone z f prim może w ogóle nie istnieć o g Wiemy tylko tyle że dziedzina g zabiera FX f prim x może być żyć w ogóle w innym w innym miejscu prostej rzeczywistej już na pewno jest w innych jednostkach niż od x więc tak dobrze to nie
Ma w pewnym sensie to byłoby gorzej bo matematyka byłaby Sprzeczna więc myślimy o tym w ten sposób że to pochodna złożenia to jest iloczyn pochodnych w jedynych punktach w których ten napis ma sens to znaczy faa musimy ewaluować w xie bo w pesymistycznym przypadku f jest określony na bardzo malutkim otoczeniu xa a g zaczy g prim musimy ewaluować w FX bo tylko w otoczeniu tego punktu mamy gwarancję że jest w ogó określone No i dowód zrobimy tak samo jak wcześniej to znaczy przez raz przez małe o a raz przez zauważmy że to właściwy sposób myślenia dowodzie jest taki która idzie w t stronę jest jedno pudełko które nazywa się f jest drugie pudełko które nazywa się g pudełek nie to O tu jest drugie pudełko nazywa się
G i co trochę tu mam jakiegoś x po przejściu przez f z niego się robi x a potem po przejściu przez g z niego się robi G od f od x świetnie Jak na razie wszystko gra Natomiast teraz tej naszej fabryki przychodzi inżynier iner No i zastanawia się Co się stanie jak potrącimy tego x tak samo jak Widzieliście jak firma Fir chyba są non profitem Nieważne w każdym razie jak Boston Dynamics robiło tego swojego humanoidalnego robota najpierw tego który przypominał psa a potem tego który przypominał człowieka to to jako demonstracje tego
Jak dobrze on utrzymuje równowagę właśnie pokazywali jak on podnosi wielki ciężki pakunek a potem jeszcze jakiś człowiek go popchnie także człowiek by się przewrócił a tamten przez chwilę się zachwiał złapał równowagę bardzo szybko i i nawet nie upuścił pakunku Dokładnie tak robi inżynier z tym xem ale o dużo mniej no i no i patrzę co się stanie jak do próbuję znaleźć jakąś dobrą analogię która by nie była bardziej skomplikowana niż ten obrazek który jest tutaj w każdym razie pochodna działa w ten sposób że do wyniku tego Black boxa się dopisuje plus ten Epson ale razy f prim w punkcie x powinien mieć więcej kolorów albo to przemyśleć ten miał być czerwony tak pochodna to jest a i tu jest jeszcze plus jakieś jakieś śmieci tak to jest
Plus plus No i teraz jesteśmy tutaj z punktu widzenia tej maszynki tu jesteśmy tej samej sytuacji co byliśmy tu z punktu widzenia tej maszynki mamy argument do którego dopisane śieci jak jednym nawiasie to jest nasz nowy te maszynki działają Dokładnie tak że jak jest ten wzorcowy input który ma wzorcowy output to do wzorcowego output się dopisuje to zaburzenie które tam było współczynnikiem proporcjonalności takim jak każe pochodna pochodna tego konkretnie w FX bo FX jest punktem odniesienia więc to jest razy pochodna g w punkcie FX No i znowu plus plus śmieć plus tak naprawdę to ja powinien jeszcze powiedzieć plus EP r EP ale EP r jest
Tym bardziej klasy a zatem jakby ten inżynier nie nie patrzył co się dzieje w środku to by zobaczył tak że tu dodaliśmy plus Epson a tutaj ten Epson został domy przez taki czynnik plus błąd pomiaru w związku z tym ten kawałeczek uznajemy za pochodną złożenia w punkcie x i dowód jest prawie że formalny znaczy jak znaczkach to dokładnie tak to jest jak jakaś rzecz dążąca do zera więc dla nie d Nie się robi ma potem się mówi że od tego czegoś To jest tak się dokładnie tym myśli my się o tym tak że jest p i każdy kolejny maszyna w tym pipeline coś robi z xem i ma jakąś swoją jakiś swój współczynnik odpowiedzi na zaburzenia tak który dla małych zaburzeń ta odpowiedź na
Zaburzenia jest liniowa i ma jakiś swój współczynnik tak tutaj tym współczynnikiem to jest konkretnie pochodna tak jak tutaj i tutaj jak powinien tak na to pochodna malować innym kolorem niż niż te maszynki tak bo tu jest to reprezentuje wartość A to ten współczynnik natomiast wtedy by mi się skończyły kolory i tym bardziej widać że to to g prim musi być ewaluowany w punkcie FX bo to FX tutaj jest punktem odniesienia standard to jest x FX GX a modyfikacja to jest tu EP więc tu modyfikujemy EP razy pochodna f W tym punkcie plus błąd pomiaru więc tu modyfikujemy o Starą modyfikację razy współczynnik związany z g to co to napiszemy to tak dla porządku w takich znaczkach z których jedne co widać zauważmy że w sumie nawet to możemy do porządku żebyście się oswoili pisaniem takich dowodów to możemy to napisać formalnie tej
Notacji małego o to znaczy powiedzieć że G od f x plus to jest G od f x plus EP x f prim x plus i teraz to jest małe więc to jest G od argumentu plus zaburzenie czyli to jest G od bazowego argumentu zaburzenie tak napiszemy na razie plus zaburzenie razy pochodna G Plus o od tego zaburzenia i teraz co się ukazuje naszym oczom jedno to jest to że możemy wymnożyć tak tu jest pierwszy składnik którego się spodziewamy drugi to jest czysty Epsilon o plus i teraz jeden śmieć będzie prosty to jest o EP razy stała w ustalonym xie o EP razy stała to
Jest o EP plus takie coś natomiast jakm to chciał napisać Ja bym to chciał napisać tak ja bym to chciał napisać tak że mogę na boku zrobić oczywistą uwagę oczywista uwaga jest taka że od epon F jak bym to chciał dobra od jakiejś funkcji PS raz powiedz mi jakaś funkcja u gdzie u ma granice nie prostu wystarczy że jest ograniczone to wtedy to coś to jest od psi w sensie tej równości to
Znaczy równości na tych o też są niesymetryczne tak to znaczy to jest powiedziane że dla każdej funkcji tego typu ona jest też tego typu bo oczywiście jak ja podzielę takie od PS r prze to co ja dostanę Dostanę raz u podzielić przez miał p r po prostu PS To raz u r u No i teraz to dąży do zera to jest ograniczone Jak już ustaliliśmy pomnożenie GN przez ogra dalej jest gom i to jest to do zera w związku z tym domna Anie Tutaj czegoś ograniczonego to nie nie pogarsza tej klasy małego o w związku z tym to tutaj tego naszego śmie możemy napisać jako o od EP r f prim x plus PR to jest zerne wię
Tym to cae jest kl mogli też inaczej napisać mog napisać że to jest ten napis razy coś dążącego do zera jakoś tak się nabierze sprawności operowaniu tym to to się wydaje szybsze więc wniosek jest doład taki jak wcześniej taki że zaburzam argument mam bazową wartość plus EP raz jakiś konkret ewaluuje na X + EP jej pochodne W x dowód taki przez znaczki z których się w ogóle nie czuję Dlaczego który tak naprawdę mi mikuj to co się tutaj zdarzyło jest taki chcę napisać granicę przy epsonie
Dążącym do zera to miał być czy nie miałem kolejności nie myliłem G od f od x plus y - G od f x przez EP to teraz nawet ja bym wolał to napisać w innej formie to znaczy ja bym chciał żeby tu było m powiedzmy żeby tutaj było żeby się nie miło z tamtym y powiedzmy niech to będzie T dążące do X to to jest x + EP tak napiszemy tak samo jak wcześniej wprowadzali Mida w różnicy to tak samo zrobimy w ilorazie tak to od tego różni się dwoma etapami jedno jest obłożenie f a drugie to jest obłożenie g więc w taki sam sposób porównamy to z takim w którym jest tylko jedna modyfikacja tu jest to znaczy jest obłożenie tylko Fem i liczymy że każda z tych granic będzie istniała No i co się ukazuje naszym
Oczom to z automatu dąży do pochodnej FX to jest prosta definicja a teraz tutaj Tu się trzeba odrobinę wytłumaczyć no bo tu by się chciał zaczy bo to jest prawda tak jeśli t dąży do X to f t dąży do f x bo f jest funkcją ciągłą bo jest różniczkowalna przy czym to jest znowu taka równość granic w tym sensie że jeśli to co jest po prawej stronie ma sens to to po lewej stronie też ma jest jest mu równe bywa że podstawieniem nie ma granicy a po nim już jest na przykład jak to podstawienie redukuje zakres tych t na których był nie ciągłość można sobie o tym myśleć tak przez definicję hejnego to znaczy że jak ja tutaj zrobię granicę powiedzmy tu będzie nie wiem U dążyło do y gdzie y to jest f od x a to jest nasze podstawienie na f od t G
Od min G od t y przez przez u min y jak to wiemy że istnieje to jest po prostu pochodna g z definicji konkretnie w punkcie y czy x jeśli taka granica istnieje to jak ja zbieg jakimkolwiek ciągiem TN do X to f TN Dążę do f x po prostu z ciągłości f w związku z tym Czyli jak patrzę na g f x to tu mam jakiś ciąg który dąży do y a tu mam G od tego samego ciągu min g y czyli dokładnie to czyli każde takie ciągowe próbkowanie tego mieści się w tym a tu każde ciągowe spróbkowanego ja powinien zaznaczać przy każdym
Twierdzeniu czy ona działa dla zespolonych czy dla czy dla rzeczywistych pewnie tu bym chciał żeby to dopuszczał c to wszystko może być cwc tu też nie ma żadnego powodu nie inaczej będę robił Ja będę mówił że jak coś jest endemiczne dla to będę mówił osobno tu tak naprawdę jedną rzeczą emzn dla Era były te w których była taka liniow dynamika to też r to wszystko działa na C to wszystko działa na C to wszystko działa na C tutaj tutaj nawet może być taki Cin że f jest z r do C A to jest c do r nikomu to nie
Przeszkadza Tak te rachunki wszystko przyjmą tak długo jak to jest to normalne dzielnie liczb to niczego się nie boimy No to mamy najważniejsze Twierdzenie to jeszcze czego nam Brakuje Brakuje nam pochodnej do X a brakuje nam pochodnej funkcji odwrot straszne rzeczy a nie To jest proste tak jak już mamy twierdzenie że że funkcja o tak my dowodzili my dowodzili że my dowodzili że jak mamy funkcję ciągłą lokalnie monotonicznosc ciąg monicz to się odwraca odc w te kolejności i czy teraz nie nadrobimy drogi chciał pochod funkcji odwrotnej które jest rachunkowo trywialny jak się
Udowodni że ta funkcja odwrot jest różniczkowalna i my to będziemy wyciskać z tego że ja i tak muszę mieć te funkcję odwrotną po prostu mnogości to będzie na przykład endemiczne dla d Jak na razie to będzie endemiczne dla Era ja tu mam dodatnią pochodną zja konfuzja wzięła się z tego że to jest twierdzenie o funkcji odwrotnej w tym trybie że jak pochodna jest ciągła i w jakimś punkcie jest różna od zera to to wymusza że funkcja w otoczeniu punktu jest odwracalna No i mi jakoś tak świtało w głowie że ciągłości pochodnej że lokalna
Odwracalność natomiast natomiast niestety nie ma tak dobrze znaczy trzeba założyć Coś tu jest złoczyńca to jest nasza niea funkcja która tylko dorobiła sobie fałszywe dokumenty na to żeby jej pochodna w zerze nie była zerk A to jest tylko po to żeby pochodna w zerze była równa A nie zer więc jak się policzy pochodną tego to ona tam oscyluje między plus min nieskończonością to znaczy że ta funkcja zmienia monotoniczność nieskończenie wiele razy w dowol otoczeniu zer więc nie możem funkc związku z powyższym TZ się formuje Tak powiedzmy w wersji to jest To jest wersja endemiczna dr a ja mam funkcję przed nedin tak żeby tu był zbiór otwarty i to był zbiór otwarty to są zbiory otwarte
Tu mam x sił r x jakiś konkretniejsze x nie to będzie i ja bym chciał żeby f była lokalnie odwracalna To znaczy ona jest ciągła potrzebuję żeby ona była ciągła na całości żeby ona była ciągła oraz żeby miała funkcję odwrotną czy po prostu powiemy że nie chc żeby to była obiekcja Ojejku doienie założeń tak żeby optymalne to jest to jest zawsze problem teraz Trę bez sens pakować wno twierdzen rzeczenie pochodnej funkcji odwrotnej to to ma dwa komponenty jedno to jest wyciskanie istnienia a potem ile ta pochodna wynosi wyciskanie istnienia to w różnych kontekstach jest różnej
Trudności u nas u nas na przył i w jakimś punkcie jest różna od zera No to jest to ma stały znak na jakimś otoczeniu czyli monotoniczność funkc jest ciągła czyli jest odwracalna na przykład to możemy zrobić dla każdej funkcji osobne Jak pytamy ten o funkcję odwrotną zazwyczaj się najpierw przekonujemy istnieniu funkcji odwrotnej tak na czyst topologiczny teor że jestem topic to odwrotna też jest ciągła tego dowodzili a teraz że że jeszcze jakaś jest różniczkowalna oraz pochodna jest różna od zera to możemy liczyć pochodną funkcji odwrotnej więc jak więc to twierdzenie esencja tego twierdzenia jest w tym dla nas jest w tym jak się dokon nową warstwę różniczkowalności jak już wiemy że ta funkcja odwrotna jest ciągła zaczy jest ciąg Więc taką wersję którą ja bym chciał sformować tutaj to napisał tak
Mam jakąś funkcję ona jest bijekcją tu mam punkt w dziedzinie tu mam obraz przeciw dziedzinie co ja bym jeszcze chciał chciałbym żeby f prim od żeby było różne od zera ja bym chciał że żeby f do minus pi które idzie z V do u chciałbym żeby ona była ciągła ale konkretnie w punkcie f od x To są te minimalne rozsądne założenia które bym chciał zrobić i to nawet działa już na C jak to tak napiszę jak już powiem że odwrotna istnie ma być ciągła na boku mogę zrobić uwagę że jeśli konkretnie na r jeśli f prim jest ciągła to
To co to z tego że on jest różna od zera to f jest monotoniczna No dobrze wybiegam wykład w przód ale to wybaczycie chodzi o to że pochodna ma stały znak jak pochodna ma stały znak to jest monotoniczność monotoniczna w otoczeniu x więc więc co więc f do minus pierze istnieje i jest ciągły Zauważcie że samego faktu że a nie do to to i tak jest tak że zakładamy że pochodna jest cią pochodna musi być określona jakim otoczeniu szczególności jest ciąg na ten sam argument na C to on jest odrobinę bardziej tak bo na C właśnie nie ma tej maszynki z monotonicznością którą będziemy mieć Na następnym wykładzie generalnie słusznie mi się
Wydawało to znaczy na na C to nie jest dużo prostsze niż w takiej pełnej wersji z tym że że wtedy zamiast pochodny jest macierz patrzymy na na odwracalność tej macierzy nie nie dzisiaj to jest jedno z tych twierdzeń które mają ilość dowodów Ale żaden nie jest taki natychmiastowy wtedy to jest takie takie normalnie to co to co to co my robimy że wyciskamy odwracalność z monotoniczności a a przy okazji jeszcze możemy wycisnąć monotoniczność ze znaku pochodny jak się później dowiemy tak dobra co zakładamy zakładamy to że odwrotna jest ciągła więc z tego wynika że jest ciągła i chcemy tylko żeby różniczkowe w jednym punkcie i twierdzenie mówi że wtedy Nazwijmy f Nazwijmy to wtedy funkcja odwrotna i z niej pochodna w punkcie
Up to jest 1 przez pochodna faa w punkcie x obrazek jest taki jak wcześniej Tylko Zamiast trzech zbiorów są dwa to złożenie to jest identyczność to znaczy ja mam tutaj u tu mam V moż nazwać x y żeby się nie myliły tu mam x Tu mam y tu mam XI tu mam yon i w te stronę mam f i w te strony mam f do minus pi taki ładny symetryczny napis że f prim w tym argumencie w którym działa f razy funkcja odwrotna prim w tym argumencie w którym działa funkcja odwrotna jest równe 1 tym twierdzeniu f tak naprawdę w tezie pełni t samą rolę założenie jest tylko tak że zakładamy nie pochodną j to z tego dostajemy pochod dr
Już jak abstrahuj od tego wyciskania istnienia min p to dowód jest natychmiast chcielibyśmy napisać pochodną do min pi czyli chcielibyśmy napisać f do minus pi Powiedzmy że tu tu jest jakiś mały Y Który dąży do tu jest jakiś mały X który dąży do X toch min pi w punkcie y to jest granica to jest granica tego czegoś od y minus tego czegoś Odon przez Y min i teraz robimy taką samą sztuczkę jak było w tej w tym dowodzie dowodzie przez formalizm samej pochodnej złożenia funkcji tu nie możemy się powołać na to że ten iloczyn To jest pochodna złożenia czy identyczności bo my jeszcze nie wiemy czy min Pi jest różnic udowodnić że jest różniczkowalna
A to jaka jest wartość jej pochodnej to wychodzi jako bonus ja teraz mogę zrobić podstawienie prepa że to jest To jest to jest z automatu Natomiast teraz ja podstawi x że x to jest f minus pi od y Bo ja przezornie założyłem że funkcja odwrotna ma być ciągła ale tak naprawdę nawet tego nie muszę mieć bezpośrednio to co jest d mnie istotne to ciągło do minus pi tu robimy podstawienie takie że x to jest f do min pi od y i teraz x dąży do XI i znowu to jest tak jak było wcześniej Jeśli to istnieje mus napisać od prawej albo do
Góry nogami Tak ta równość polega na tym że jeśli istnieje prawa strona to lewa strona też ta równość No bo jak zapytamy tej granicy o jakieś spróbkowanego tak jak spojrzymy na granicę jakimś ciągu dążącym do f do min pi od yn min to co się nazywa x przez yn min to co się nazywa f to z uwagi na to że ciąg y to f min pi yn dąży do X Tak to już jest wynikanie czysto logiczne więc takie coś jest równe tej granicy po prawej stronie po prostu d że to wyg Szadku tejan
Tym konkretnym ciągu to że granica tego jest ileś aplikuje dla ciągu XN równych f do-1 od yn i z faktu że yn dążyło do upsilon oraz f do min pierwszej jest ciągłe dostajemy że F do-1 od yn dąży do X więc to jest to jest tak że ta granica nam mówi jakieś tam informacje jakieś tam informacje o tym granicach takich napis Mam jakieś ciągi zbieżne do XI i wiem że wszystko co o co można pytać tej granicy to jest o jakichś ciągach które też są zbieżne do do X znaczy do do XI coś tut powiedziałem źle prawda Tak oczywiście powiedziałem tu tu źle bo m także tak no i Toż z automatu to jest po prostu napisanie je przez ta granica którą która się poja w definicji pochodnej i
Już tak nawę cały tenek że pod jakby jakbyśmy tak w sumie możemy powiedzieć że ta jest ciągła to jest bijekcja zaraz my czegoś potrzebowaliśmy żeby a tak już pamiętam tak dowodzili tego to też były endemiczne dlaa że odwrotność do do ciągł dobże odwrotność do ciągł musz być ciągła I to było endemiczne dla er ogólnie to jest nieprawda robiliśmy sobie takie obrazki już pamiętam Dlatego dlatego te założenia są takie sztucznie słabe na erze i a ten a jak to są funkcje międzyz też przechodzi C Natomiast wszelkie wszelkie wyciskania
Istnienia minus pi z tego to potrzebują czegoś więcej a myślenie o tym że jest je do je wymienność międ Cami y f min pi do ciążących mamac wą stronę że jeśli ja mam ciąg tutaj zbieżny do to jak to przerzucę na drugą stronę na X to będę m coś zbieżnego do tylko tej implikacji potrzeb w tym dowodzie więc ja potrzebuję tylko tego żeby to było ciągłe gdyby oba były ciągłe to by miał takie totalnie do podstawi że Musia zastanawiać także obkładamy strony tu przez to że mem implikacje tylko w jedną stronę to to to dynamika logiczna jest taka że z istnienia tego wynika to ale niekoniecznie odwrotnie także tak to teraz policzymy plan był taki żeby policzyć jak najmniej żeby robić rachunki białych rękawiczkach policzy pochodne do
X T co co jest w tych wszystkich żartach wszystkie funkcje się boją operat różniczkowania x się nie boi pochodna to jest granica przy przy z dążącym do X z z min X Napiszmy to SP tu jest e do EP plus x min e do X prz EP czyli prawa rachunkowe na funkcji wykładniczej czyli e do X razy granica którą policzyliśmy ileś razy na ileś sposobów tak naprawdę z tego co pamiętam przyjęliśmy to że to jesto definicja liczby No i już policzone jedna linijka to jak liczymy skoro już wiemy że logarytm istnieje jest funkcją ciągłą to teraz logarytm naturalny x to teraz trzeba się nie pomylić jego pochodna w punkcie x to jest
1 przez pochodna funkcji odwrotnej czyli e ale w nie w tym samym punkcie tu to był ten władny symetryczny napis w ten sposób niesymetryczny napis się pisze tak że f do minus pierwszej to jest 1 przez f prim ale zaraz to odona to jest 1 PR f czyli takie coś złożone z min p to jest taki napis bezargumentowy to tutaj jakbyśmy pisali to tak że tu jest R plus tu jest r y x logarytm Właśnie chciałem odwrotnie tu jest y tu jest
X w tę stronę mam logarytm a w tę stronę mam funkcję wykładniczą to pochodna logarytmów y razy pochodna funkcji wykładniczej w x jest równe 1 gdzie x jest równy logarytm y czyli 1 przez x x ale x jest równy logarytm naturalny y czyli nagle się okazuje że w tej pochodne w ogóle się już nie pojawia ż nic logarytmicznego nic wykładniczego po prostu jest tak że logarytm naturalny jest aż tak naturalny że jego pochodna to jest akurat 1 prz y bez żadnego czynnika normal normalizacyjnego tak Jakby sobie nie chcieli ubrudzić rąk w pisaniu wartości w punkcie to byśmy powiedzieli że funkcja odwrotna do funkcji wykładniczej z tego pochodna to jest 1 przez funkcja wykładnicza złożone z funkcją odwrotną do funkcji wykładniczej czyli kolejność składania jest taka że jest odwrotna funkcja a potem 1 przez czyli
Takie coś i to jest jeszcze bardziej zwarty sposób na zapisanie funkcji bez pisania argumentu że 1 przez 1 przez miejsce na argument to jest funkcja która bierze x i zwraca takie coś z xem wpisanym w pudełko czyli pochodna funkcji odwrotnej do Exp to jest operac 1 prz to teraz możemy z czystym sumieniem bez liczenia tego na palcach d liczb całkowitych napisać Jak wygląda Pogodna funkcji potęgowej z dowolnym wykładnikiem to jak zwykle x jest większe od zera i alfa jest jakiekolwiek rzeczywiste to pochodna tego To jest pochodna x to jest e logary naturalny z X to jeszcze mam pomnożone przez alfa to teraz trzeba uważać bo złożenie trzech funkcji jedna to jest Exp a druga to jest to no to to tak jak zwykle to będzie pochodna Tak jak pisaliśmy wzór na pochodną funkcji złożonej pochodna funkcji zewnętrznej zalua w funkcji wewnętrznej razy pochodna funkcji
Wewnętrznej tego To jest ta sama operacja więc tu zostaje e do Alfa log x razy Alfa to jest stała pochodna logarytmu to jest 1 PR X czyli x do Alfa r Alfa r 1 PR X czyli alfa x do alfa minus pi i to jest ten wzór który normalnie się pisze najpierw dla n całkowitych a potem się mówi że niestety dla n al całkowitych niestety dla al rzeczywistych musimy przejść przez takie coś otóż nie na szczęście jest taki rachunek i niestety zmusza się ludzi do dowodzenia tego osobno dla dla naturalnych wykładników w szczególności dla Alfa równ min 1 pochodna 1 przez x to nic innego jak min wykładnik x do potęgi tu trze się nie pomy x maleje w dół a nie że moduł maleje to jest - 1-1 czyli tu jest - 2 uzbrojeni w te wiedzę możemy napisać
Pochodne i razu funkcji oczywiście przy założeniu że mianowniki się kompiluje że g jest różne od zera najpierw piszemy to jako iloczyn potem mówimy że to jest pierwsze prim razy drugie na razie nie ma problemów plus pierwsze razy drugie Prim al zaraz to znowu pochodna funkcji złożonej plus f raz pochodna operacji 1 przez obliczona w g raz g prim czyli f prim przez g+ f x-1 przez podnoszenie do kwadratu zalane w g czyli przez g kwadrat razy g prim Czyli jak zrobimy wspólny mianownik pierwsze prim razy drugie minus drugie prim r pierwsze i to jest jeden z tych nielicznych wzorów które się wyprowadza z jakimś tam prawdopodobieństwem błędu rachunkowego o których nawet ja uważam że prościej zapamiętać niż wyprowadzać za każdym razem to coś znaczy dobra co jeszcze musimy
Wiedzieć policzyliśmy razie jak na razie sinus i cosinus Dla nas to są funkcje które się biorą z obrazka więc dowód wzorów na pochodne sinusa i cosinusa który się bierze przez przez te granice które wynikały z obrazka jest jest dla nas okej to znaczy udowodniliśmy poprzednio że pochodna sinusa to jest cosinus i pochodna cosinusa to jest w ogó można ty myśleć W ten sposób że tu mam sinus tu mam cosinus tu mam minus sinus i tu mam minus cosinus i pochodna sobie tak idzie w sposób o takim kółeczku długości 4 dowolna z tych funkcj zrn d raz że pochodna sinusa to jest cosinus z plusem a cosinusa to jest sinus z minusem dobra mamy a to jeszcze wypadałoby napisać d tangensa to my teraz wiem w zasadzie wszystko bo Wiemy że to jest pochodna to
Jest iloraz pochodna iloraz Toy policzyć bo przed chwilą to Zrobiliśmy to jest pierwsze prim razy drugie minus drug prim r pierwsze pochodna sinusa to jest cosinus razy cosinus To się nazywa cosinus kwadrat minus cosinus prim pochodna cosinusa minus sinus w minus się z z tym minusem tu będzie plus sinus raz druga sztuka sinusa czyli sinus kwadrat i to też warto zapamiętać co my jeszcze po Potrzebujemy wiedzieć jak jest logary przy jakieś innej podstawie to wiemy że to jest po prostu liniowa modyfikacja czynnik liniowy czy my znamy jeszcze jakąś funkcję której nie umiemy zróżnicować właśnie rzecz jest taka
Że teraz zróżnicować praktycznie wszystko bo gdzie praktycznie wszystko to jest wszystko co my napiszemy wzorem który nie ma nieskończonych sum Zauważcie że zawsze jak jakś wzó któ wywa że jest skomplikowany na przy x k minus co minus cosinus x raz x do potęgi jakieś x do półtora wzór się składa z operacj dzielenia i swojego licznika i swojego mianownika ten się składa dobra to jeszcze że było
Trudniej to zrobimy x tak i ten się składa z Operacji Dobra napiszemy to w ten tak nawę w SP x do 2x tak alb dobra Napiszmy ten sposób tu jest złożenie tu jest funkcja e do X a tu jest 2x to się to jest po prostu mnożenie dwójki x x k x pó cosinus x a to przez mnożenie z X do pół i cosinus x to jeszcze napiszemy cosinus x kwadr żeby się żeby było strasznie to nie ma nic wspólnego z cosinusem kwadrat x to jest głupia
Funkcja żeby było widać że tu na samym końcu to się też składa przez złożenie z cosinusa i z kwadratow i generalnie jak my myślimy o planie zadania pod tytułem Policz pochodny myślimy że trudność tego że umiem zrobić to zadanie tutaj jeśli umiem policzyć pochodną licznika mianownika i znam wzór który z informacji o pochodnej licznika i mianownika i struktury wzoru Wnioskuję o pochodnej tego tutaj na razie nawet sobie jeszcze go w tej chwili nie muszę przypominać Wystarczy że wiem że go znam to podziem problem na dwa mniejsze No i się robi taka struktura drzewiasta tak ten się robi ten się tak samo dzieli na dwa mniejsze bo bo jest ten ta operacja dwuargumentowa Na którą mamy wzór i tu liściem tego drzewa są funkcje elementarne x jest elementarne to policzyliśmy 2x jest można uznać elementarne albo up powiedzieć że to jest że to jest dom mnożenie stałej do X pochodna stałej to jest zer a pochodna x
To jest 1 tu szczególne przypadki są takie że dla al równego x z pochodna stałej jest równa zer Tak wygląda konstrukcja każdego wzoru k napiszemy to są funkcje elementarne i operacje i składanie lub operacje dwuargumentowe takie na wartościach składanie to jest taka szczególna operacja taka że tak naprawdę ja powinien napisać że to jest składanie Edo placeholder z tym czymś tu jest cosinus placeholder tak czy tak pochodną Ed placeholder mogę policzyć cosinus placeholder też mogę policzyć złośliwy słuchacz zapyta a co z potęgowaniem Koszt to operacja dwuargumentowa nic bardziej mylnego jak nam ktoś każe policzyć pochodną x do X to zdajemy sobie sprawę z tego że potęgowanie dwuargumentowe to jest skam wymyślony przez funkcj wykładniczą żeby sprzedać więcej Potęgowa x to jest do log Natural
X i potem jeszcze to jest potęgi x i z tego pochodni ale to jest x log naturalny x i z tego pochod teraz dusza to jest złożenie funkcji która wzór z t w pamięci pochodna funkcji wykładniczej w tym punkcie razy pochodna tego czegoś pochodna funkcji wykładniczej to jest funkcja wykładnicza więc to mogę wrócić do wykładnika razy tu jest iloczyn pochodna x raz logarytm plus x r pochodna logarytm czyli x x to tego zaczęliśmy x do X raz pochodna x to jest 1 plus x r pochodna logarytmu pochodna log to jest 1 prz X czyli tu jest to plus 1 i już policzone jak dla każdych innych funkcji f i g w miejscu tych dwóch rzeczy robimy dokładnie to samo to znaczy że potęgowanie potęgowanie to w ogóle jest sztuczny byt jest Jest mnożenie i jest funkcja wykładnicza i do niej
Odwrot czy mam zrobione wszystko na dzisiaj oprócz tego że ja się już raz powołałem na twierdzenie o wartości średniej które będzie następnym razem a co jeszcze chciałem zrobić dzisiaj wzorów Bruno dzisiaj nie A tak samo można policzyć pochodną funkcji odwrotnej to się liczy jest tak samo nieprzyjemne i też jak ktoś chce napisać wzorem to jest jakaś taka wielka suma po jakiś okropnych obiektach kcz tym się daje operować to sam robiłem parę razy w życiu A to to na zakończenie Jeszcze jedna ważna rzecz z grubsza tylko po to opowiadałem o tym że to wszystko działa na zespolonych żeby móc z czystym sumieniem
Powiedzieć że jak ja wezmę e do potęgi i r x z tego zrobię pochodną to co mi wychodzi Widzieliśmy jak to się robi to jest e do potęgi Holder pochodna w punkcie razy pochodna to jest po prostu do potęgi argument to jest pochodna tego to jest się ukazuje coś co zaraz z zaraz bo ja na tym wykładzie nie powiedzą ch rozwiązać tak że ja dopiero potem powiem Jak działają Szeregi strasznie niedobrze tak ja potem mówię Jak działają ciągi kego no no W każdym razie definiuje się liczby zespol w jakiś to spełnia ten sam samo prawo
Rachunkowe i ten sam napis z tym e do z-1 przez z dąży do zera d do jedynki dla z dążącego do zer i wtedy dostajemy takie coś że to jest taka śmieszna funkcja od x że jej pochodna to jest ona obrócona o 90 stopni my to już gdzieś widzieliśmy co więcej ta funkcja w x równym 0 jest w jedyn co więcej ona się kręci C się nieud przekonać co więcej moduł czegoś takiego jest zawsze równy 1 No bo tak no bo to jest cosinus x plus x związku z tym ona spełnia wszystkie warunki ruchu jednostajnego po okręgu tego który opowiadali prawi że dowód że to jest cosinus x x tego że funkcja wykładnicza To jest coś co to akurat zrobimy ni szybko to znaczy to bo ja ten wykład robię tak dziwnie że Szeregi Rob po pochodnych co ma swoje swoje wady i swoje
Zalety do tego jescze na koniec się przekonamy żeście że jak mam taką funkcję to ona spełnia takie śmieszne równanie f prim x rów x ogólnie jak mam tu jakiś współczynnik powiedzmy lambda to to spełnia takie równanie się prostu pisze po funkcji złożonej i wychodzi No to ja twierdzę że jak tu jeszcze dodam stałą f0 = się C to to jest równoważne w jedną stronę implikacja jest oczywiste w prawo to jest po prostu policzenie nietrywialne jest w lewo to znaczy że takich cudów że funkcja jest równa jest proporcjonalna do swojej pochodnej to takich cudów nie ma więcej niż l x jakaś metoda ataku na to zadanie jest taka że jakbyśmy sobie jakoś zagwarantował znaku to ja to podzielił
Powiedziałbym że f prim przez f to jest tak naprawdę logary naturalny moduł F i z tego pochodna Tak czy tak to warto to wiedzieć i wyszło mi z tego że pochod logm jest stała Jejku ma Dlaczego Jesteś okropny tak bo do tego żeby udowodnić równoważność to potrzebujemy następnego wykładu tak ogólnie Czego by nie zrobić to to potrzebujemy twierdzenia dża o wartości średniej także także tak jak bez niego ani rusz To to zaczynamy od niego następnym razem