Strona główna / Matematyka od nowa / Część 6: Liczby ujemne / Lekcja 6.2

Lekcja 6.2 · ok. 14 minut

Dlaczego odjąć liczbę ujemną to dodać? Dodawanie i odejmowanie liczb ujemnych

Dodawanie i odejmowanie liczb ujemnych to te same skoki na osi co wcześniej — tylko oś jest dłuższa. A odejmowanie liczby ujemnej ma prosty sens: to pytanie o odległość.

Krótka odpowiedź (jeśli się spieszysz)

Dodać liczbę ujemną to skoczyć w lewo: 5 + (−3) = 2. Odejmowanie to pytanie „o ile a różni się od b?”: 5 − (−3) to odległość od −3 do 5, czyli 8. Dlatego odjęcie liczby ujemnej daje to samo co dodanie przeciwnej: 5 − (−3) = 5 + 3.

Krok 1 · Zadanie

O ile się ociepliło?

Rano było −3 °C, w południe 5 °C. O ile stopni się ociepliło?

Rozwiązanie

Od −3 do 0 to 3 stopnie, od 0 do 5 — 5 stopni. Razem 8. Zapis: 5 − (−3) = 8.

Krok 2 · Przekształcenie

Skok przez zero

Strzałka zaczyna się w −3. Opis pod osią pokazuje zmianę.

Przesuń koniec skoku do 5 i odczytaj zmianę. Kliknij „Sprawdź”.

Rozwiązanie

Skok z −3 do 5 to zmiana o +8. Odległość od −3 do 5 to 8.

Krok 3 · Model

Odjąć ujemną to dodać przeciwną

Odejmowanie 5 − (−3) pyta: o ile 5 różni się od −3? Policz to i porównaj z 5 + 3.

Rozwiązanie

5 − (−3) = 8 i 5 + 3 = 8. Odległość od −3 do 5 jest o 3 większa niż od 0 do 5 — dlatego odjęcie −3 daje to samo, co dodanie 3.

Dlaczego 5 − (−3) = 5 + 3?

Rozwiązanie

Odejmowanie pyta o odległość. Od −3 do 5 trzeba przejść 3 jednostki do zera i jeszcze 5 — razem 5 + 3.

Krok 4 · Badanie modelu

Dodawanie liczby ujemnej

Dodać −3 do 5 to skoczyć o 3 w lewo (dodajemy zmianę w dół). Wykonaj skok i kliknij „Sprawdź”.

Rozwiązanie

5 + (−3) = 2. Dodanie liczby ujemnej to to samo co odjęcie przeciwnej: 5 − 3.

Policz −2 + (−4) oraz −4 − 3.

Rozwiązanie

−2 + (−4) = −6 i −4 − 3 = −7. W obu przypadkach skaczemy w lewo, coraz dalej od zera.

Krok 5 · Wyjaśnienie

Cztery przypadki, jedna oś

ZapisNa osiPrzykład
a + bskok o b w prawo2 + 3 = 5
a + (−b)skok o b w lewo5 + (−3) = 2
a − bskok o b w lewo−4 − 3 = −7
a − (−b)odległość od −b do a, czyli a + b5 − (−3) = 8

Wszystkie cztery przypadki to skoki i odległości na tej samej osi. Reguła „minus i minus daje plus” to skrót ostatniego wiersza — ale uwaga: −4 − 3 to −7, a nie +7.

Zanim pójdziesz dalej, ujmij to własnymi słowami.

Wzorcowe wyjaśnienie

2 − (−5) pyta, o ile 2 różni się od −5, czyli jaka jest odległość między nimi. Od −5 do 0 jest 5 jednostek, od 0 do 2 — kolejne 2. Razem 7.

Krok 6 · Seria zadań

Ujemne w praktyce

Saldo konta: −120 zł. Wpływa przelew 200 zł. Jakie jest saldo?

Rozwiązanie

−120 + 200 = 80 zł.

Nurek jest na głębokości −15 m i wypływa o 9 m w górę. Na jakiej jest głębokości?

Rozwiązanie

−15 + 9 = −6 m: nurek jest 6 m pod powierzchnią.

Policz −7 − (−10).

Rozwiązanie

−7 − (−10) = −7 + 10 = 3: od −10 do −7 są 3 jednostki.

Krok 7 · Kontrola

Kto ma rację?

Ile to 3 − (−4)? Kuba: „−1”. Hela: „7, bo to odległość od −4 do 3”.

Rozwiązanie

Rację ma Hela: 3 − (−4) = 3 + 4 = 7.

Krok 8 · Ocena

Sprawdź się

Dwa zadania z losowymi liczbami. Przycisk „Spróbuj z innymi liczbami” daje kolejne, jeśli chcesz poćwiczyć.

Policz 6 − (−2).

Rozwiązanie

Wynik: 8.

Policz 7 + (−4).

Rozwiązanie

Wynik: 3.

Krok 9 · Dalej

Co dalej

Matura

Przećwicz to pod maturę z nauczycielem

Ten temat pojawia się na maturze. Na zajęciach rozwiążemy zadania egzaminacyjne pod czas, ułożymy plan powtórek i wrócimy do błędów, które najczęściej kosztują punkty.

  • 150 zł / 60 min — online albo stacjonarnie w Warszawie (metro Płocka)
  • Termin wybierasz sam w kalendarzu rezerwacji online
  • W zgłoszeniu będzie numer tej lekcji (6.2) — zaczniemy od miejsca, w którym jesteś

Za darmo

Zapytaj na Discordzie

Zadanie nie wychodzi? Napisz na serwerze — podaj numer lekcji (6.2) i zadania, żeby inni od razu wiedzieli, o co chodzi.

Za darmo

Matematyka na YouTube

Wykłady z analizy matematycznej i rozwiązania zadań zgłaszanych przez widzów — możesz przysłać własne.