Strona główna / Matematyka od nowa / Część 2: Jednostka i liczba / Lekcja 2.5

Lekcja 2.5 · ok. 13 minut

Czym właściwie jest dodawanie i odejmowanie? Skoki na osi i paski

Masz już schemat całość–części i oś liczbową. Teraz połączysz je: dodawanie to skok w prawo, a odejmowanie — skok w lewo albo pytanie, ile brakuje.

Krótka odpowiedź (jeśli się spieszysz)

Dodać 5 do 3 to zrobić na osi skok o 5 jednostek w prawo z punktu 3 — lądujesz w 8. Odejmowanie ma dwa sensy: „zabierz” (skok w lewo: 8 − 5 = 3) i „ile brakuje / o ile się różni” (odległość od 5 do 8 to 3). Oba dają ten sam wynik, bo opisują ten sam schemat całość–części. Kolejność dodawania nie ma znaczenia, kolejność odejmowania — ma.

Krok 1 · Zadanie

Gdzie wylądujesz?

Z punktu 3 wykonujemy skok o 5 jednostek w prawo.

Rozwiązanie

Lądujesz w 8, bo 3 + 5 = 8. Dodawanie na osi to skok w prawo o drugą liczbę.

Krok 2 · Przekształcenie

Zrób skok samodzielnie

Suwak przesuwa koniec strzałki, która zaczyna się w punkcie startu.

Wykonaj skok o 4 jednostki w prawo z punktu 6. Kliknij „Sprawdź”.

Rozwiązanie

6 + 4 = 10.

Krok 3 · Model

Dwa sensy odejmowania

Odejmowanie jako „zabieranie”: wykonaj skok o 4 jednostki w lewo z punktu 10.

Rozwiązanie

10 − 4 = 6: skok w lewo cofa skok w prawo z poprzedniego zadania.

Odejmowanie jako „ile brakuje”: ile jednostek dzieli 6 od 10?

Rozwiązanie

10 − 6 = 4. „Zabierz” i „ile brakuje” to dwa sensy tego samego odejmowania — schemat 10 = 6 + 4.

Krok 4 · Badanie modelu

Czy kolejność ma znaczenie?

Skok o 3, potem o 5 — albo najpierw o 5, potem o 3. Oba zaczynamy od zera.

Rozwiązanie

Oba sposoby kończą się w 8. Dodawanie jest przemienne: łączymy te same dwa odcinki, a kolejność nie zmienia łącznej długości.

Czy 8 − 5 to to samo co 5 − 8?

Rozwiązanie

Nie. Odejmowanie nie jest przemienne: od całości odejmujemy część. 5 − 8 wymaga wyjścia na lewo od zera — to liczby ujemne z lekcji 6.2.

Krok 5 · Wyjaśnienie

Dodawanie i odejmowanie na jednym obrazku

Zanim pójdziesz dalej, ujmij to własnymi słowami.

Wzorcowe wyjaśnienie

Dodawanie łączy dwa odcinki — kolejność nie zmienia łącznej długości. Odejmowanie zabiera część z całości: można zabrać 5 z 8, ale zabranie 8 z 5 to coś innego (wychodzi poza zero).

Krok 6 · Seria zadań

Skoki w zadaniach

Pociąg rusza z 12. kilometra trasy i jedzie 27 km dalej. Na którym kilometrze trasy się zatrzyma?

Rozwiązanie

12 + 27 = 39.

Kasia ma 45 zł, a sweter kosztuje 72 zł. Ile pieniędzy jej brakuje?

Rozwiązanie

72 − 45 = 27 zł.

Rano termometr pokazywał 8 stopni, a po południu 15 stopni. O ile wzrosła temperatura?

Rozwiązanie

15 − 8 = 7 stopni. Termometr to pionowa oś liczbowa.

Krok 7 · Kontrola

Kto ma rację?

Ile to 14 − 9? Ala odlicza w górę: „od 9 do 14 jest 5”. Borys odlicza w dół: „od 14 cofam się o 9 i ląduję w 5”.

Rozwiązanie

Oboje. Ala liczy „ile brakuje od 9 do 14”, Borys „zabiera 9 z 14”. To ten sam schemat: 14 = 9 + 5.

Krok 8 · Ocena

Sprawdź się

Dwa zadania z losowymi liczbami. Przycisk „Spróbuj z innymi liczbami” daje kolejne, jeśli chcesz poćwiczyć.

Wykonaj skok o 7 jednostek w prawo z punktu 4.

Rozwiązanie

Koniec skoku: 11.

Ile brakuje od 17 do 31?

Rozwiązanie 31 − 17 = 14.

Krok 9 · Dalej

Co dalej

Z nauczycielem

Przerób to z nauczycielem

Jeśli ten temat wciąż sprawia kłopot, przejdziemy go razem — w twoim tempie, na przykładach dobranych do ciebie. Także dla dorosłych, którzy wracają do matematyki, i rodziców, którzy chcą umieć wytłumaczyć ją dziecku.

  • 150 zł / 60 min — online albo stacjonarnie w Warszawie (metro Płocka)
  • Termin wybierasz sam w kalendarzu rezerwacji online
  • W zgłoszeniu będzie numer tej lekcji (2.5) — zaczniemy od miejsca, w którym jesteś

Za darmo

Zapytaj na Discordzie

Zadanie nie wychodzi? Napisz na serwerze — podaj numer lekcji (2.5) i zadania, żeby inni od razu wiedzieli, o co chodzi.

Za darmo

Matematyka na YouTube

Wykłady z analizy matematycznej i rozwiązania zadań zgłaszanych przez widzów — możesz przysłać własne.