Skąd się biorą prawa działań na potęgach? Mnożenie, dzielenie i potęga potęgi
Wzory na potęgi nie są do wkuwania. Wystarczy policzyć czynniki: każde prawo to tylko odpowiedź na pytanie, ile razy a pojawia się w iloczynie.
Krótka odpowiedź (jeśli się spieszysz)
am · an = am+n (czynniki się sumują), am : an = am−n (pary się skracają), (am)n = am·n (n grup po m czynników), (a · b)n = an · bn. Z prawa dzielenia wynika, że a0 = 1 (bo an : an = 1) i a−n = 1/an.
Krok 1 · Zadanie
Bez liczenia
Zapisz 23 · 24 jako jedną potęgę liczby 2 — bez liczenia, ile wynoszą obie potęgi.
70 = 1 i (−3)0 = 1. Każda liczba różna od zera podniesiona do potęgi 0 daje 1.
Krok 5 · Wyjaśnienie
Prawa działań na potęgach
Działanie
Prawo
Dlaczego
mnożenie
aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ
czynniki się sumują
dzielenie
aᵐ : aⁿ = aᵐ⁻ⁿ
pary się skracają
potęga potęgi
(aᵐ)ⁿ = aᵐ·ⁿ
n grup po m czynników
potęga iloczynu
(a · b)ⁿ = aⁿ · bⁿ
przestawiamy czynniki
potęga ilorazu
(a/b)ⁿ = aⁿ/bⁿ
licznik i mianownik osobno
wykładnik 0
a⁰ = 1
aⁿ : aⁿ = 1
wykładnik ujemny
a⁻ⁿ = 1/aⁿ
w mianowniku zostaje n czynników
Prawa działają tylko dla tej samej podstawy (albo tego samego wykładnika — dwa ostatnie wiersze). Sumy potęg nie da się uprościć: 23 + 24 to nie 27. Wyrażenie 00 nie jest określone.
Na modelu poniżej zobaczysz, że potęgi ujemne to naturalny ciąg dalszy potęg dodatnich.
Suwak zmienia wykładnik x w potędze 2ˣ. Punkty i tabela zapamiętują kolejne wartości.
Rację ma Tomek: 34 · 32 to sześć czynników równych 3, czyli 36 = 729. Kasia pomnożyła podstawy: 96 = 531 441.
Krok 8 · Na maturze
Zadania w stylu maturalnym
Zadania zamknięte jak na maturze podstawowej (0–1 pkt każde).
Liczba (25 · 2−2)3 jest równa
Rozwiązanie
25 · 2−2 = 23, a (23)3 = 29. Odpowiedź A.
Liczba 95 · 3−8 jest równa
Rozwiązanie
95 = (32)5 = 310, a 310 · 3−8 = 32. Odpowiedź A.
Krok 9 · Ocena
Sprawdź się
Dwa zadania z losowymi liczbami, już bez modelu. Przycisk „Spróbuj z innymi liczbami” daje kolejne, jeśli chcesz poćwiczyć.
Zapisz jako jedną potęgę: 2⁴ · 2⁵.
Rozwiązanie2⁴ · 2⁵ = 2^9.
Oblicz 2⁻⁴.
Rozwiązanie2⁻⁴ = 1/16.
Krok 10 · Dalej
Co dalej
Lekcja ukończona. Najważniejsze: przy mnożeniu potęg o tej samej podstawie wykładniki się dodaje, przy dzieleniu — odejmuje, a przy potędze potęgi — mnoży. Wszystko to wynika z liczenia czynników. Stąd a0 = 1 i a−n = 1/an.
Ten temat pojawia się na maturze podstawowej. Na zajęciach rozwiążemy zadania egzaminacyjne pod czas, ułożymy plan powtórek i wrócimy do błędów, które najczęściej kosztują punkty.
150 zł / 60 min — online albo stacjonarnie w Warszawie (metro Płocka)
Termin wybierasz sam w kalendarzu rezerwacji online
W zgłoszeniu będzie numer tej lekcji (8.2) — zaczniemy od miejsca, w którym jesteś