Skąd wiadomo, że sin 30° = ½? Kąty 30°, 45°, 60° i jedynka trygonometryczna
Tablica wartości sin, cos i tg dla 30°, 45° i 60° to najczęściej wkuwany fragment trygonometrii. Niepotrzebnie: wszystkie dziewięć liczb wynika z dwóch rysunków — połowy kwadratu i połowy trójkąta równobocznego.
Krótka odpowiedź (jeśli się spieszysz)
Połowa trójkąta równobocznego o boku 2 to trójkąt prostokątny o bokach 1, √3, 2 i kątach 30°, 60°, 90°: sin 30° = cos 60° = ½, cos 30° = sin 60° = √3/2, tg 30° = √3/3, tg 60° = √3. Połowa kwadratu o boku 1 ma przyprostokątne 1, 1 i przeciwprostokątną √2: sin 45° = cos 45° = √2/2, tg 45° = 1. Z twierdzenia Pitagorasa wynika jedynka trygonometryczna: sin2α + cos2α = 1, a z definicji — tg α = sin α / cos α. Znając jedną funkcję kąta ostrego, obliczysz pozostałe.
Krok 1 · Zadanie
Ekierka
Ekierka ma kształt trójkąta prostokątnego z kątami 30° i 60°. Jej najdłuższy bok ma 10 cm.
Jaką długość ma najkrótszy bok ekierki (naprzeciw kąta 30°)?
Rozwiązanie
Dwie ekierki złożone dłuższą przyprostokątną dają trójkąt o kątach 60°, 60°, 60° — równoboczny o boku 10. Najkrótszy bok ekierki to połowa boku: 5 cm.
Krok 2 · Przekształcenie
Połowa trójkąta równobocznego i połowa kwadratu
Trójkąt prostokątny o przeciwprostokątnej 2 i kącie α przy A (turkusowy) oraz jego odbicie (złote). Razem tworzą trójkąt równoramienny ACD.
Ustawiaj kolejne kąty i odczytuj boki.
Podsumowanie
30°: sin = ½, cos = √3/2, tg = √3/3. 45°: sin = cos = √2/2, tg = 1. 60°: sin = √3/2, cos = ½, tg = √3.
Wartości dla 30°, 45°, 60° pozwalają liczyć dokładnie, z pierwiastkami.
Przykład: wysokość trójkąta równobocznego o boku a leży naprzeciw kąta 60° w trójkącie prostokątnym o przeciwprostokątnej a, więc h = a · sin 60° = a√3/2.
Tak samo przekątna kwadratu o boku a: d = a/cos 45° = a√2.
Trójkąt równoboczny ABC o boku a z wysokością CH. Zmieniaj długość boku.
Podsumowanie
W trójkącie AHC kąt przy A ma 60°, przeciwprostokątna AC = a, więc h = a sin 60° = a√3/2.
Zanim pójdziesz dalej, ujmij to własnymi słowami.
Wzorcowe wyjaśnienie
Trójkąt prostokątny z kątem 30° to połowa trójkąta równobocznego: odbity względem dłuższej przyprostokątnej daje trójkąt o kątach 60°, 60°, 60°. Przyprostokątna naprzeciw kąta 30° to połowa boku tego trójkąta, a przeciwprostokątna — cały bok. Ich stosunek to ½.
Krok 6 · Seria zadań
Dokładne wartości w zadaniach
Oblicz 2 sin 30° + cos 60°.
Rozwiązanie
2 · ½ + ½ = 1,5.
Przekątna kwadratu ma długość 8. Oblicz długość boku.
Dwa zadania z losowymi liczbami. Przycisk „Spróbuj z innymi liczbami” daje kolejne, jeśli chcesz poćwiczyć.
Oblicz 2 sin 30° · cos 60°.
Rozwiązanie
Wynik: 1/2.
Kąt α jest ostry i sin α = 3/5. Oblicz cos α.
Rozwiązanie
cos α = 4/5.
Krok 10 · Dalej
Co dalej
Lekcja ukończona. Najważniejsze: wartości dla 30° i 60° pochodzą z połowy trójkąta równobocznego, dla 45° — z połowy kwadratu. Jedynka sin²α + cos²α = 1 to twierdzenie Pitagorasa podzielone przez c², a tg α = sin α / cos α.
Ten temat pojawia się na maturze podstawowej. Na zajęciach rozwiążemy zadania egzaminacyjne pod czas, ułożymy plan powtórek i wrócimy do błędów, które najczęściej kosztują punkty.
150 zł / 60 min — online albo stacjonarnie w Warszawie (metro Płocka)
Termin wybierasz sam w kalendarzu rezerwacji online
W zgłoszeniu będzie numer tej lekcji (13.2) — zaczniemy od miejsca, w którym jesteś