Skąd się biorą wzory skróconego mnożenia? (a + b)², (a − b)² i (a + b)(a − b) na kafelkach
Najczęstszy błąd w algebrze to (a + b)2 = a2 + b2. Wystarczy narysować kwadrat o boku a + b, żeby zobaczyć, czego brakuje: dwóch prostokątów.
Krótka odpowiedź (jeśli się spieszysz)
(a + b)2 = a2 + 2ab + b2, (a − b)2 = a2 − 2ab + b2, (a + b)(a − b) = a2 − b2. Kwadrat o boku a + b składa się z kwadratów a2 i b2 oraz dwóch prostokątów ab — stąd środkowy wyraz 2ab. Czytane od prawej, wzory służą do rozkładu na czynniki: x2 − 25 = (x − 5)(x + 5).
Krok 1 · Zadanie
21² w pamięci
Oblicz w pamięci 212, bez mnożenia pisemnego. Podpowiedź: 21 = 20 + 1.
Rozwiązanie
(20 + 1)2 = 400 + 2 · 20 · 1 + 1 = 441.
Krok 2 · Przekształcenie
Kwadrat sumy z kafelków
Oba boki prostokąta mają długość x + n. Suwaki ustawiają liczbę n na każdym boku — żeby był kwadrat, ustaw ją tak samo.
Wykonuj polecenia po kolei.
Podsumowanie
(x + 3)2 = x2 + 6x + 9, (x + 5)2 = x2 + 10x + 25.
Krok 3 · Model
Wzór na kwadrat sumy
Który wzór opisuje kwadrat o boku a + b?
Rozwiązanie
(a + b)2 = a2 + 2ab + b2: kwadrat a2, kwadrat b2 i dwa prostokąty ab.
Zapisz bez nawiasu: (x + 4)2.
Rozwiązanie
(x + 4)2 = x2 + 2 · 4 · x + 16 = x2 + 8x + 16.
Krok 4 · Badanie modelu
Kwadrat różnicy i różnica kwadratów
Ujemna liczba na boku daje czerwone (ujemne) kafelki. Minus razy minus daje plus.
Kwadrat o boku a + b: kwadraty a² i b² oraz dwa prostokąty ab.
Kwadrat sumy: (a + b)2 = a2 + 2ab + b2.
Kwadrat różnicy: (a − b)2 = a2 − 2ab + b2.
Różnica kwadratów: (a + b)(a − b) = a2 − b2.
Czytane od lewej wzory służą do wymnażania, od prawej — do rozkładu na czynniki. Sprawdź na paskach, kiedy (a + b)2 mogłoby być równe a2 + b2.
Górny pasek to (a + b)², dolny a² + b².
Podsumowanie
(a + b)2 − (a2 + b2) = 2ab, więc równość zachodzi tylko dla ab = 0.
Zanim pójdziesz dalej, ujmij to własnymi słowami.
Wzorcowe wyjaśnienie
Kwadrat o boku a + b dzieli się na cztery części: kwadrat a na a, kwadrat b na b i dwa prostokąty a na b. Zapis a2 + b2 pomija oba prostokąty, czyli 2ab. Na przykład (3 + 1)2 = 16, a 9 + 1 = 10.
Dwa zadania z losowymi liczbami, już bez kafelków. Przycisk „Spróbuj z innymi liczbami” daje kolejne, jeśli chcesz poćwiczyć.
Zapisz bez nawiasu: (x + 6)².
Rozwiązanie(x + 6)² = x^2 + 12x + 36.
Rozłóż na czynniki: x² − 16.
Rozwiązaniex² − 16 = (x - 4)(x + 4).
Krok 10 · Dalej
Co dalej
Lekcja ukończona. Najważniejsze: (a + b)2 = a2 + 2ab + b2 — środkowy wyraz to dwa prostokąty ab. Różnica kwadratów a2 − b2 = (a − b)(a + b) służy do rozkładu na czynniki i sprytnego liczenia.
Ten temat pojawia się na maturze podstawowej. Na zajęciach rozwiążemy zadania egzaminacyjne pod czas, ułożymy plan powtórek i wrócimy do błędów, które najczęściej kosztują punkty.
150 zł / 60 min — online albo stacjonarnie w Warszawie (metro Płocka)
Termin wybierasz sam w kalendarzu rezerwacji online
W zgłoszeniu będzie numer tej lekcji (9.1) — zaczniemy od miejsca, w którym jesteś